BLAUW
„Blauw: een naam met de kleur van blauwe kleding of verf”
Mijn achternaam Blauw komt waarschijnlijk van een voorvader die opviel door zijn blauwe kleding of verfwerk!
De betekenis van de achternaam BLAUW
Blauw is een Nederlandse bijnaam-achternaam, ontstaan als verwijzing naar de kleur blauw. Dit kan duiden op iemand die vaak blauwe kleding droeg, met blauwe stof of verf werkte (zoals een blauwverver), of een opvallend uiterlijk had, bijvoorbeeld blauwe ogen.
Het familiewapen van BLAUW
„Trouw aan de kleur”
In azuur een golvende zilveren dwarsbalk in de voet, vergezeld van drie zilveren wede-bloesems geplaatst twee en een.
De naam Blauw ontstond in de late middeleeuwen als bijnaam voor iemand die opviel door de kleur blauw — hetzij door blauwe ogen of een bleke gelaatskleur, hetzij, en dat is de meest gedragen overlevering, door het beroep van verver: een ambachtsman die textiel kleurde met kostbare wede of indigo. Vooral in Noord- en Zuid-Holland en delen van Vlaanderen, waar handel en textielnijverheid de welvaart van steden droegen, groeide deze bijnaam tussen de vijftiende en zeventiende eeuw uit tot een erfelijke familienaam. In archieven en doopregisters uit de Republiek verschijnt de naam in vele spellingen — Blaauw, De Blauw, Blaeuw — telkens hetzelfde woord, telkens dezelfde kleur die een familie voortaan zou dragen.
Het schild is daarom in het diepe azuur van de wede-kleurstof zelf gehuld, de tinctuur die de naam letterlijk draagt. De drie zilveren wede-bloesems, geplaatst twee en een, verbeelden de plant waarmee generaties ververs hun brood verdienden en waaraan de familie haar naam ontleende; zilver staat hier voor zuiverheid en het onderscheidend karakter dat deze kleur ooit had, toen blauw textiel kostbaar en zeldzaam was. De golvende zilveren dwarsbalk in de voet verwijst naar het dompelvat vol indigoblauw water, het hart van het ververswerk, en tegelijk naar de wateren van Holland en Vlaanderen waarlangs de handel in verfstoffen bloeide. Boven het schild draagt de stalen toernooihelm — zonder kroon, zoals het een burgerlijk geslacht betaamt — een wrong van azuur en zilver met daarop een wede-bloesem tussen twee ververspaddels, het gereedschap van het vak in ere gehouden. De spreuk 'Trouw aan de kleur' bindt dit alles samen: een familie die, van bijnaam tot erfnaam, door de eeuwen heen trouw is gebleven aan het teken dat haar onderscheidde.
De geschiedenis van de naam BLAUW
De achternaam Blauw vindt zijn oorsprong in de Nederlandse en Vlaamse taalgebieden en behoort tot de categorie van zogenoemde kleurnamen, die in de late middeleeuwen veelvuldig als bijnaam ontstonden. Etymologisch is de naam rechtstreeks afgeleid van het Nederlandse woord "blauw", verwijzend naar de kleur. Dergelijke bijnamen werden destijds toegekend op basis van opvallende persoonlijke kenmerken, zoals kledingvoorkeur, want blauw textiel was in bepaalde streken en tijdsperioden kostbaar en onderscheidend, of vanwege blauwe ogen, een bleke of blauwachtige gelaatskleur, dan wel een associatie met een specifiek beroep, zoals ververs die met blauwe kleurstoffen zoals indigo of wede werkten. In de tijd dat achternamen zich ontwikkelden van tijdelijke bijnamen naar erfelijke familienamen, ongeveer tussen de vijftiende en zeventiende eeuw, raakte de naam Blauw verankerd binnen families, vooral in de provincies Noord-Holland, Zuid-Holland en delen van Vlaanderen, waar handel en textielnijverheid een belangrijke economische rol speelden.
Historisch gezien is de naam Blauw terug te vinden in archiefstukken, doopregisters en notariële akten vanaf de zestiende en zeventiende eeuw, een periode waarin de Nederlandse Republiek een bloeiende handelsnatie was en veel beroepen gerelateerd aan verfstoffen en textiel voorkwamen. De naam kende door de eeuwen heen enkele spellingsvarianten, zoals Blaauw, De Blauw of Blaeuw, afhankelijk van regionale dialecten en de wisselende spellingconventies vóór de standaardisatie van het Nederlands in de negentiende eeuw. Opmerkelijk is dat de naam soms ook voorkomt in combinatie met een voorvoegsel, zoals "de Blauw", wat wijst op een sterkere nadruk op de persoonlijke bijnaam-oorsprong. Tegenwoordig komt de achternaam Blauw met name voor in Nederland en België, en door emigratiegolven in de negentiende en twintigste eeuw ook onder Nederlandse afstammelingen in landen als de Verenigde Staten, Canada, Zuid-Afrika en Australië, waar de naam soms verder is aangepast aan de lokale taal en spelling.