VAN EKELENBURG
„Genoemd naar een verdwenen buitenplaats: Ekelenburg”
Mijn achternaam komt van een verdwenen kasteelhoeve genaamd Ekelenburg — wie had dat gedacht!
De betekenis van de achternaam VAN EKELENBURG
Van Ekelenburg is een plaatsnaam-achternaam: hij duidt iemand aan die afkomstig was van of woonde bij een plek, hoeve of huis genaamd 'Ekelenburg'. De naam 'Ekelenburg' zelf combineert waarschijnlijk een persoons- of streeknaam ('Ekel(e)') met '-burg' (versterkte woning, burcht).
Het familiewapen van VAN EKELENBURG
„Vast als de burcht”
In sinopel een gekanteelde burcht van zilver, vergezeld in het schildhoofd van drie eikels van goud, geplaatst twee en een, de burcht rustend op een gekanteelde schildvoet van zilver.
De naam "Van Ekelenburg" is een toponymische achternaam: zij verwijst niet naar een persoonlijke eigenschap, maar naar een plaats van herkomst. Het voorzetsel "van" bevestigt die afkomst, terwijl "burg" wijst op een versterkte plaats, een kasteel of adellijk landgoed zoals er vele bestonden in Utrecht, Gelderland en Overijssel. Het element "Ekelen" gaat vermoedelijk terug op een ouder Germaans woord verwant aan "eikel" of op een landschapskenmerk met eikenbomen; wie deze naam vanaf de late Middeleeuwen droeg, ontleende haar aan een havezathe of buurtschap genaamd Ekelenburg, en droeg daarmee een echo van grondbezit en bestuurlijke status door de eeuwen mee.
Het schild toont daarom een burcht van zilver, gekanteeld en met een open poort, die de "burg" in de naam letterlijk verbeeldt: de versterkte plaats waaraan het geslacht zijn naam ontleende. Zij rust op een eveneens gekanteelde schildvoet van zilver, die de fundering en het duurzame grondbezit van de havezathe onderstreept. Boven de burcht staan drie eikels van goud, een directe verwijzing naar "Ekelen": de eik als boom van kracht en lange levensduur, de eikel als kiem waaruit geslacht na geslacht voortkomt. Het groene veld van sinopel verbeeldt het land en de landschappen van Utrecht, Gelderland en Overijssel waarin de wortels van de naam vermoedelijk liggen. De wapenspreuk "Vast als de burcht" vat de kern van dit ontwerp samen: standvastigheid, verbonden aan een plaats, doorgegeven van generatie op generatie. Dit wapen is een eigentijds ontwerp, opgebouwd in de heraldische traditie en geworteld in de etymologie van de naam, niet een historisch overgeleverd familiewapen.