COHEN RODRIGUES
„Priesterlijke afkomst versmolten met Portugees-Joodse geschiedenis”
Mijn naam vertelt het verhaal van Joodse priesters die eeuwen geleden door Portugal en Spanje trokken.
De betekenis van de achternaam COHEN RODRIGUES
Deze dubbele naam combineert 'Cohen', Hebreeuws voor priester (afstammeling van Aäron), met 'Rodrigues', een Portugese patroniem die 'zoon van Rodrigo' betekent. Samen verwijst de naam naar een Sefardisch-Joodse familie met priesterlijke afkomst die eeuwenlang in Portugal en Spanje leefde.
Het familiewapen van COHEN RODRIGUES
„Gezegend en gestand”
Doorsneden van goud en keel; rechts een omhoogwijzende zwarte priesterhand in de zegenende houding, links een zilveren toren met vlammen van keel op de top.
De naam Cohen Rodrigues verenigt twee werelden die door lot en geloof met elkaar verweven raakten. "Cohen" gaat terug op het Hebreeuwse woord voor priester en verwijst naar de Kohanim, de priesterklasse die traditioneel wordt teruggevoerd tot Aäron, broer van Mozes; wie deze naam droeg, droeg daarmee eeuwenlang een teken van religieus aanzien, waar ook ter wereld men zich vestigde. "Rodrigues" is een Iberisch patroniem, afgeleid van de Germaanse naam Rodrigo — opgebouwd uit "hrod" (roem) en "ric" (macht) — met het Portugese achtervoegsel "-es", zoon van. Toen Sefardische families na de inquisitie en de gedwongen bekeringen van de vijftiende en zestiende eeuw huis en haard verlieten, droegen velen deze dubbele naam mee naar Amsterdam, waar zij bij de Esnoga en de Portugese gemeenschap opnieuw een thuis vonden, en waar de naam beide erfenissen — het priesterlijke en het Iberische — in ere hield.
Het schild is doorsneden van goud en keel, de kleuren van waardigheid en vuur, en verenigt zo de twee lijnen van de naam in één veld. Rechts, in het goud, verheft zich de zwarte priesterhand in de zegenende houding: het handgebaar van de Kohanim, hier gevoerd als teken van de afstamming van Aäron en van het priesterlijk voorrecht dat de naam Cohen eeuw na eeuw bewaarde. Links, in het rood, staat de zilveren toren met vlammen aan de top: de toren cant op "ric", macht, en verwijst naar de Iberische herkomst van Rodrigues, terwijl de vlam de standvastigheid van het geloof verbeeldt dat ondanks vervolging brandende bleef. Boven het schild draagt de stalen toernooihelm een zilveren duif met olijftak op een wrong van goud en keel — teken van de vrede en vrijheid die de familie in Amsterdam eindelijk vond — en de spreuk "Gezegend en gestand" bevestigt wat dit wapen wil zeggen: dat zegen en trouw, priesterlijk en Iberisch, samen zijn overgeleverd aan wie de naam vandaag draagt.
De geschiedenis van de naam COHEN RODRIGUES
De achternaam Cohen Rodrigues is een samengestelde naam die twee afzonderlijke tradities binnen de Sefardisch-Joodse gemeenschap verenigt. Het element "Cohen" (ook gespeld als Kohen of Kahn) stamt af van het Hebreeuwse woord voor "priester" en verwijst naar afstamming van de bijbelse priesterklasse, de Kohanim, die traditioneel teruggevoerd wordt tot Aäron, de broer van Mozes. Deze naam werd door de eeuwen heen gedragen als een teken van priesterlijke afkomst en religieus aanzien binnen de Joodse gemeenschap, ongeacht in welk land men woonde. Het tweede element, "Rodrigues", is een patroniem van Iberische oorsprong, afgeleid van de Germaanse voornaam Rodrigo (zelf afkomstig van "hrod" wat roem betekent en "ric" wat macht betekent), met de toevoeging van het Portugese/Spaanse achtervoegsel "-es" dat "zoon van" aanduidt. De combinatie van deze twee naamselementen wijst op een familie die zowel de religieuze status van Cohen behield als een geslachtsnaam aannam die kenmerkend was voor Joodse families op het Iberisch Schiereiland.
De geografische oorsprong van de naam Cohen Rodrigues moet gezocht worden in Portugal en Spanje, waar Sefardische Joden eeuwenlang een bloeiende gemeenschap vormden voordat zij tijdens de inquisitie en de gedwongen bekeringen en verdrijvingen van de vijftiende en zestiende eeuw gedwongen werden te vluchten. Veel van deze vluchtelingen, ook wel Marranen of conversos genoemd, zochten toevlucht in tolerantere gebieden zoals Nederland, met name Amsterdam, dat in de zeventiende eeuw een belangrijk centrum werd voor Sefardische Joden die openlijk hun geloof konden belijden. De naam Cohen Rodrigues komt daardoor met name veel voor onder Nederlandse Sefardische Joodse families, waar de dubbele naamgeving diende om zowel de priesterlijke afstamming te benadrukken als de familiale band met de Iberische wortels te behouden. Historisch gezien waren dragers van deze naam vaak actief in de handel, het bankwezen en de diamantindustrie in Amsterdam, en de naam is terug te vinden in archieven van Portugese synagogen zoals de beroemde Esnoga. Tegenwo