Betekenis van de achternaam BARTELS — oorsprong en familiewapen
STORANDY
DE ACHTERNAAM

BARTELS

„Bartels: zoon van Bartel, de volkse vorm van Bartholomeus”

Mijn achternaam Bartels betekent letterlijk 'zoon van Bartel' — ooit vernoemd naar de apostel Bartholomeus!

De betekenis van de achternaam BARTELS

Bartels is een patroniem en betekent letterlijk 'zoon van Bartel'. Bartel is een verbastering van Bartholomeus, een populaire bijbelse voornaam in de middeleeuwen.

OORSPRONG
patroniem
PERIODE
late middeleeuwen (13e-15e eeuw)
REGIO
Nederland en Noord-Duitsland
VERSPREIDING
Veel voorkomend in Nederland, vooral in het oosten (Gelderland, Overijssel) en aangrenzend Duitsland.

Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier BARTELS bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47

Bekijk het dossier BARTELS →

De geschiedenis van de naam BARTELS

De achternaam Bartels is een patroniem dat is afgeleid van de voornaam Bart, een verkorte vorm van Bartholomeus. Deze voornaam vindt zijn oorsprong in het Aramese "bar-Tôlmay", wat "zoon van Tolmai" betekent, en werd in Europa wijdverspreid dankzij de apostel Bartholomeüs, een van de twaalf discipelen van Jezus. De uitgang "-s" in Bartels duidt op afstamming, wat betekent dat de naam oorspronkelijk "zoon van Bart" aanduidde. Dit patroniemensysteem was in de middeleeuwen en vroegmoderne tijd zeer gebruikelijk in Nederland en Duitsland, waarbij kinderen vaak de voornaam van hun vader als achternaam kregen wanneer erfelijke familienamen zich begonnen te ontwikkelen, met name vanaf de 16e en 17e eeuw.

Geografisch gezien komt de naam Bartels veel voor in Nederland, met name in de oostelijke provincies zoals Overijssel en Gelderland, evenals in aangrenzende Duitse gebieden zoals Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen, wat wijst op een gedeelde Germaanse en Nederrijnse culturele achtergrond. De naam kreeg een blijvend karakter toen Napoleon in 1811 de invoering van verplichte, vaste achternamen in de Lage Landen doorvoerde, waardoor veel families die voorheen de patroniemvorm gebruikten deze naam definitief als familienaam vastlegden. Door de eeuwen heen hebben dragers van de naam Bartels zich verspreid over verschillende beroepsgroepen en regio's, en de naam wordt tegenwoordig beschouwd als een van de vele veelvoorkomende Nederlandse en Duitse familienamen met een duidelijke religieuze en patronymische wortel, zonder dat er een specifieke adellijke of beroepsmatige betekenis aan verbonden is.

Wist u dit? De apostel Bartholomeus, wiens naam via 'Bartel' aan deze achternaam ten grondslag ligt, is de beschermheilige van onder anderen kaasmakers en boeren.

Ontdek ook deze familienamen

Bekijk alle onderzochte familienamen →

Ontdek uw eigen achternaam →
HET VERDIEPINGSDOSSIER

Wat er in de registers staat over BARTELS

Hierboven leest u wat de naam betekent. Het dossier gaat de archieven zelf in: de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron en haar beperking, zodat u alles zelf kunt nakijken.

  • 📊 De akten met de naam BARTELS, per decennium geteld
  • 🗺️ De twintig gemeenten waar de naam vandaag het sterkst woont
  • ✍️ Elke historische schrijfwijze, met de jaren waarin zij voorkomt
  • 💍 Waar de naam trouwde, en de voornamen naast de achternaam
  • 📰 De vermeldingen in het gedigitaliseerde krantenarchief
  • 📜 De originele registerbladen, met transcriptie en archieflink
  • 🧭 Uw onderzoekskit: zoekspellingen, archieven en een kwartierstaat
  • ❓ De vragen die wij niet konden beantwoorden — en waar het antwoord ligt
VERDIEPINGSDOSSIER BARTELS
€47
Twaalf hoofdstukken met bronnen, 138 gemarkeerde beweringen en uw eigen onderzoekskit. Eenmalig — direct als PDF in uw mailbox.
Bekijk het dossier BARTELS →
💯 Vindt u een fout, dan sturen wij u kosteloos een herziene versie
U leest eerst waar het uit bestaat. Pas daarna beslist u.
Verdiepingsdossier BARTELSbronnen, akten en onderzoekskit · €47
Bekijk →