BARTELINGS
„Zoon van Bartel — dubbel patroniem naar Bartholomeus”
Mijn achternaam betekent letterlijk 'zoon van de zoon van Bartel' — bedankt, apostel Bartholomeus.
De betekenis van de achternaam BARTELINGS
Bartelings betekent zoon van Bartel, waarbij Bartel een Nederlandse verkorting is van de bijbelse naam Bartholomeus. De uitgang -ings (zoon van) maakt dit een patroniem op een patroniem, letterlijk 'kind van iemand die zelf al Bartel-zoon heette'.
Het familiewapen van BARTELINGS
„Zoon van Bartel, trouw geworteld”
In keel een golvende zilveren dwarsbalk, vergezeld van twee gouden penningen in het schildhoofd en een gouden penning in de voet, de dwarsbalk belegd met een zilveren vilmes van boven naar beneden geplaatst.
De naam Bartelings ontstond in de late middeleeuwen in de Nedersaksische streken van Overijssel, Drenthe en Gelderland, als patroniem dat "zoon van Bartel" betekende. Bartel was een verkorting van Bartholomeus, de bijbelse naam van de apostel die "zoon van Talmai" betekende in het Aramees en die door zijn verering in heel middeleeuws Europa immens populair werd. In kleine agrarische dorpsgemeenschappen, waar sociale samenhang en familiebanden alles betekenden, werd de vadersnaam met het achtervoegsel "-ings" een vaste aanduiding, lang voordat de Napoleontische wetgeving van 1811 iedereen tot een blijvende achternaam verplichtte.
Het schild toont een golvende zilveren dwarsbalk op een veld van keel, die de vele beken en waterlopen verbeeldt die door het Nedersaksische landschap van Overijssel, Drenthe en Gelderland slingeren — de bodem waaruit de familie Bartelings is voortgekomen. Op deze balk rust een zilveren vilmes, het traditionele attribuut van de apostel Bartholomeus en daarmee een directe verwijzing, een cant, naar de voornaam Bartel waaruit de achternaam is afgeleid. De drie gouden penningen, twee in het schildhoofd en één in de voet, verbeelden zowel de gouden pommels die in oudere voorstellingen van het mes van Bartholomeus verschijnen als de generaties zonen die de naam van vader op zoon hebben doorgegeven. Boven het schild draagt een stalen kanteelhelm een eenvoudige wrong in keel en zilver, bekroond met een gouden penning tussen twee groene aren van rogge (sinopel) — een eerbetoon aan de agrarische gemeenschappen waarin deze naam wortelde en bleef voortbestaan. De spreuk "Zoon van Bartel, trouw geworteld" vat de kern van het wapen samen: een naam die, net als de beek op het schild, generatie na generatie is blijven stromen zonder haar oorsprong te verliezen.
De geschiedenis van de naam BARTELINGS
De achternaam Bartelings is een patroniem dat is afgeleid van de voornaam Bartel, een verkorte vorm van Bartholomeus. Deze bijbelse naam, die "zoon van Talmai" betekent in het Aramees, verspreidde zich in de middeleeuwen door heel Europa dankzij de verering van de apostel Bartholomeus. De uitgang "-ings" of "-ing" is een typisch Nederlands en met name Nedersaksisch achtervoegsel dat "zoon van" of "afkomstig van" betekent, vergelijkbaar met patroniemen als Hendriks of Jansen. Zo ontstond de naam Bartelings als aanduiding voor "zoon van Bartel", een gebruikelijke manier van naamgeving voordat vaste achternamen wettelijk verplicht werden gesteld tijdens de Napoleontische tijd in 1811.
De geografische oorsprong van de naam Bartelings wordt voornamelijk gesitueerd in de noordoostelijke provincies van Nederland, met name Overijssel, Drenthe en Gelderland, waar het gebruik van patroniemen met de uitgang "-ing" of "-ings" wijdverspreid was. In deze streken hielden agrarische gemeenschappen lange tijd vast aan het gebruik van vadersnamen als familienaam, mede door de sterke sociale samenhang binnen kleine dorpsgemeenschappen. De naam komt tegenwoordig nog steeds relatief geconcentreerd voor in deze regio's, hoewel migratie in de negentiende en twintigste eeuw heeft geleid tot verspreiding door het hele land en zelfs daarbuiten. Opmerkelijk is dat varianten van de naam, zoals Bartelink of Barteling, in dezelfde streken voorkomen en wijzen op een gedeelde etymologische wortel, wat de regionale identiteit van deze naamgeving onderstreept.