WERKMAN
„Werkman: gewoon iemand die werkt, en dat werd zijn naam”
Mijn achternaam betekent letterlijk 'werkende man' — geen poëzie, gewoon eerlijk handwerk.
De betekenis van de achternaam WERKMAN
Werkman is een beroepsnaam die letterlijk 'werkman' of 'arbeider' betekent — iemand die handenarbeid verrichtte, bijvoorbeeld als knecht, ambachtsman of dagloner. De naam ontstond simpelweg uit het dagelijkse woord voor een werkende man.
Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier WERKMAN bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47
Bekijk het dossier WERKMAN →De geschiedenis van de naam WERKMAN
De achternaam Werkman is een typisch Nederlandse beroepsnaam die is afgeleid van het zelfstandig naamwoord "werk" in combinatie met het achtervoegsel "-man", wat letterlijk "man die werkt" of "werkende man" betekent. Deze naam ontstond in de periode waarin achternamen in de Lage Landen werden vastgelegd, met name na de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon in 1811, toen veel Nederlanders die nog geen vaste familienaam hadden er een moesten kiezen. De naam kon verwijzen naar iemand die als algemeen arbeider, handwerksman of dagloner werkzaam was, zonder dat deze verbonden was aan één specifiek ambacht zoals bakker of smid. Het brede en algemene karakter van de naam maakte hem bijzonder geschikt voor mensen die diverse soorten handenarbeid verrichtten, vaak in de landbouw, veenderij of als los werkman in dienst van boeren en grondbezitters.
Geografisch gezien komt de naam Werkman vooral veel voor in de noordelijke provincies van Nederland, met name in Groningen, Friesland en Drenthe, gebieden die van oudsher gekenmerkt werden door landbouw, turfwinning en veenkoloniale nederzettingen waar veel handarbeid nodig was. In deze regio's ontstonden in de negentiende eeuw talrijke families met deze naam, vaak onder eenvoudige arbeidersgezinnen die generaties lang in dezelfde streek woonachtig bleven. De naam verspreidde zich later door migratie naar andere delen van Nederland en ook naar het buitenland, met name naar de Verenigde Staten en Canada, waar Nederlandse emigranten in de negentiende en twintigste eeuw naartoe trokken. Opmerkelijk is dat de naam Werkman tegenwoordig wordt gedragen door mensen in uiteenlopende beroepen, wat aantoont hoe een oorspronkelijk beroepsgebonden achternaam in de loop der tijd zijn directe functionele betekenis verliest en vooral een familie-identiteit representeert.