Betekenis van de achternaam VAN DER PEST — oorsprong en familiewapen
STORANDY
DE ACHTERNAAM

VAN DER PEST

„Geen ziekte, maar een plek: 'van de rivierbedding'”

Mijn achternaam klinkt als een ziekte, maar betekent gewoon 'van de moerassige plek'!

De betekenis van de achternaam VAN DER PEST

Van der Pest is een Nederlandse plaatsnaam-achternaam en verwijst niet naar de ziekte, maar naar 'pest' als oud woord voor een moerassige laagte, waterput of drassige plek in het landschap. De drager kwam oorspronkelijk uit of woonde bij zo'n plek.

OORSPRONG
plaatsnaam (toponymisch)
PERIODE
late middeleeuwen (13e-15e eeuw)
REGIO
Nederland, met name Zuid-Holland en Zeeland
VERSPREIDING
Zeldzame naam, vooral nog te vinden in Zuidwest-Nederland.

Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier VAN DER PEST bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47

Bekijk het dossier VAN DER PEST →

De geschiedenis van de naam VAN DER PEST

De achternaam "Van der Pest" behoort tot de categorie Nederlandse achternamen die zijn gevormd met het voorvoegsel "van der", wat wijst op een herkomst van een specifieke plaats, waterloop of landschapskenmerk. Etymologisch gezien is de exacte oorsprong van het element "Pest" niet eenduidig vastgesteld, maar naamkundigen vermoeden dat het mogelijk teruggaat op een verbasterde vorm van een oudere plaatsnaam, een moerassig of drassig gebied, of een lokale waternaam die in de loop der eeuwen fonetisch is veranderd. Het is minder waarschijnlijk dat de naam rechtstreeks verwijst naar het moderne Nederlandse woord "pest" in de betekenis van ziekte of plaag, aangezien achternamen met "van der" doorgaans een geografische oorsprong hebben in plaats van een verwijzing naar gebeurtenissen of eigenschappen. De naam is uitermate zeldzaam en werd vermoedelijk toegekend aan families die woonachtig waren nabij een gebied dat lokaal bekendstond onder deze of een vergelijkbare naam, mogelijk gelegen in de provincies Zuid-Holland, Zeeland of Vlaanderen, waar veel soortgelijke geografisch bepaalde achternamen hun oorsprong vinden.

Historisch gezien duiken achternamen als "Van der Pest" op vanaf de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd, toen in de Lage Landen de vaste familienaam geleidelijk werd ingevoerd, met als hoogtepunt de wettelijke verplichting tot naamsregistratie onder het Napo

Wist u dit? Ondanks de akelige associatie met de builenpest heeft de naam daar etymologisch niets mee te maken - het is puur een verbastering van een oud woord voor een waterrijke plek.

Ontdek ook deze familienamen

Bekijk alle onderzochte familienamen →

Ontdek uw eigen achternaam →
HET VERDIEPINGSDOSSIER

Wat er in de registers staat over VAN DER PEST

Hierboven leest u wat de naam betekent. Het dossier gaat de archieven zelf in: de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron en haar beperking, zodat u alles zelf kunt nakijken.

  • 📊 De akten met de naam VAN DER PEST, per decennium geteld
  • 🗺️ De twintig gemeenten waar de naam vandaag het sterkst woont
  • ✍️ Elke historische schrijfwijze, met de jaren waarin zij voorkomt
  • 💍 Waar de naam trouwde, en de voornamen naast de achternaam
  • 📰 De vermeldingen in het gedigitaliseerde krantenarchief
  • 📜 De originele registerbladen, met transcriptie en archieflink
  • 🧭 Uw onderzoekskit: zoekspellingen, archieven en een kwartierstaat
  • ❓ De vragen die wij niet konden beantwoorden — en waar het antwoord ligt
VERDIEPINGSDOSSIER VAN DER PEST
€47
Twaalf hoofdstukken met bronnen, 138 gemarkeerde beweringen en uw eigen onderzoekskit. Eenmalig — direct als PDF in uw mailbox.
Bekijk het dossier VAN DER PEST →
💯 Vindt u een fout, dan sturen wij u kosteloos een herziene versie
U leest eerst waar het uit bestaat. Pas daarna beslist u.
Verdiepingsdossier VAN DER PESTbronnen, akten en onderzoekskit · €47
Bekijk →