VAN DER PLAS
„Vernoemd naar een plas: woonplek bij het water”
Mijn achternaam betekent letterlijk 'van bij de waterplas' — mijn voorouders woonden dus gewoon aan het water!
De betekenis van de achternaam VAN DER PLAS
Van der Plas is een Nederlandse plaatsnaam-achternaam die verwijst naar iemand die woonde bij een 'plas' (een poel, waterplas of ondiep meertje). De naam duidt simpelweg op de ligging van het huis of erf van de oorspronkelijke drager.
Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier VAN DER PLAS bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47
Bekijk het dossier VAN DER PLAS →De geschiedenis van de naam VAN DER PLAS
De achternaam "Van der Plas" behoort tot de categorie van Nederlandse plaatsnaam- en veldnaamgebonden achternamen, waarbij het voorzetsel "van der" oorspronkelijk verwees naar herkomst van een bepaalde locatie. Het woord "plas" heeft in het Nederlands van oudsher de betekenis van een waterplas, poel of ondiep meertje, en verwijst dus naar een geografisch kenmerk in het landschap. Families die deze naam droegen, woonden vermoedelijk in de nabijheid van een dergelijke waterpartij, wat in het waterrijke Nederland met zijn talrijke plassen, meren en poelen een veelvoorkomend herkenningspunt was voor naamgeving. Deze vorm van naamgeving was typerend voor de periode vóór de invoering van vaste achternamen, toen mensen vaak werden aangeduid naar hun woonplaats of een opvallend element in hun directe omgeving. De naam kwam vooral voor in gebieden waar veenontginning en waterbeheer een grote rol speelden, zoals in delen van Noord- en Zuid-Holland, Utrecht en Friesland.
Bij de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon in 1811 werden in Nederland vaste achternamen wettelijk verplicht gesteld, waardoor veel families die voorheen alleen patroniemen gebruikten, definitief een naam als "Van der Plas" lieten registreren. Door de eeuwen heen verspreidde de naam zich over verschillende regio's van Nederland, met concentraties in met name de westelijke provincies. De naam kent ook varianten en verwante schrijfwijzen, zoals "Van de Plas" of "Vanderplas", afhankelijk van regionale spelling- en uitspraakverschillen. Opmerkelijk is dat de naam, ondanks zijn eenvoudige geografische oorsprong, tot op heden relatief wijdverspreid is gebleven binnen Nederland en ook onder Nederlandse emigranten in landen als de Verenigde Staten en Canada wordt aangetroffen. De naam weerspiegelt daarmee niet alleen een stukje familiegeschiedenis, maar ook de nauwe band die het Nederlandse volk historisch had met water en landschap als bepalende factoren in het dagelijks leven en de identiteit.