TAKES
„Achternaam Takes komt van de voornaam Take, kort voor Tade”
Mijn achternaam Takes betekent letterlijk 'zoon van Take' — een oud Fries koosnaampje.
De betekenis van de achternaam TAKES
Takes is een patroniem en betekent zoiets als 'zoon van Take'. Take was in Noord-Nederland en Noord-Duitsland een korte, koosvorm van namen als Tade of Dietrich/Diederik.
Het familiewapen van TAKES
„Zoon van de dageraad”
In azuur een opgaande zon van goud in het schildhoofd, gescheiden door een golvende dwarsbalk van zilver, en in de voet drie samengebonden korenaren van goud.
De naam Takes is een patroniem uit het noorden van Nederland, ontstaan in Friesland en Groningen als "zoon van Take" — waarbij Take zelf een Friese verkorting is van oudere Germaanse namen als Tako, die vaak samenhingen met de begrippen "dag" en "volk". Eeuwenlang veranderden dit soort namen van generatie op generatie, meebewegend met de voornaam van de vader, totdat de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811 de naam Takes voorgoed vastlegde en overdraagbaar maakte aan alle latere geslachten, onafhankelijk van wie de vader heette. Wat ooit een tijdelijke aanduiding was, werd zo een blijvend familie-erfgoed, gedragen door mensen uit de noordelijke gewesten die generatie na generatie het land bewerkten en de seizoenen doorstonden.
Het schild toont in azuur — de kleur van de uitgestrekte noordelijke luchten boven Friesland en Groningen — een opgaande zon van goud in het schildhoofd: een rechtstreekse verwijzing naar "dag", de betekenis die in de oude naam Tako verscholen zit, en naar het licht dat een nieuw geslacht begint. Een golvende dwarsbalk van zilver scheidt deze zon van het land daaronder, als de horizon of de dijklijn die in dit waterrijke landschap altijd de grens tussen hemel en aarde markeert. In de voet staan drie samengebonden korenaren van goud, die "volk" verbeelden: de gemeenschap van boeren en zonen die, net als de aren aan één schoof, door bloed en naam aan elkaar gebonden blijven. De motto "Zoon van de dageraad" vat deze betekenis samen — elke Takes draagt de belofte van een nieuwe dag, geworteld in het land van zijn vaderen.
De geschiedenis van de naam TAKES
De achternaam "Takes" is een Nederlandse patroniemnaam die zijn oorsprong vindt in het noorden van Nederland, met name in Friesland en Groningen. De naam is afgeleid van de voornaam "Take", een Friese verkorting van Germaanse namen zoals "Tako" of varianten hiervan die vaak verbonden waren met elementen als "dag" of "volk" in oudere Germaanse naamvorming. Het achtervoegsel "-s" in "Takes" duidt op een patroniem, wat betekent "zoon van Take". Deze manier van naamgeving was in de Friese en Groningse regio's zeer gebruikelijk vóór de invoering van vaste achternamen, waarbij de voornaam van de vader werd gebruikt om de zoon te identificeren. Dit type naamvorming, gebaseerd op persoonsnamen in plaats van beroepen of geografische kenmerken, was typisch voor de noordelijke Nederlandse gewesten in de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd.
De vaste vastlegging van de achternaam "Takes" vond grotendeels plaats tijdens de Napoleontische periode, toen in 1811 de Burgerlijke Stand werd ingevoerd en alle inwoners van Nederland verplicht werden een erfelijke achternaam te registreren. Voor die tijd gebruikten veel Friese en Groningse families patroniemen die van generatie op generatie konden veranderen, afhankelijk van de voornaam van de vader. Door deze wettelijke verplichting werd "Takes" als vaste familienaam bevroren en overgedragen aan volgende generaties, onafhankelijk van de voornaam van latere vaders. Vandaag de dag komt de naam nog steeds voornamelijk voor in de noordelijke provincies van Nederland, hoewel door migratie binnen en buiten het land families met deze naam
