STORANDY
DE ACHTERNAAM

NOOY

„Nooy: de 'nieuwe' man, van 'de Nooij' oftewel 'de nieuwe'”

Familiewapen van de achternaam NOOY

Mijn achternaam Nooy betekent zoiets als 'de nieuwe' – blijkbaar stamt dat af van een verre voorouder die net was komen aanwaaien!

De betekenis van de achternaam NOOY

Nooy is een Nederlandse variant van 'de Nooij' of 'Nooij', afgeleid van het Middelnederlandse woord 'nooi' of 'nieuw', wat 'de nieuwe' betekent. Het was oorspronkelijk een bijnaam voor iemand die nieuw in een dorp of gemeenschap was, zoals een nieuwe bewoner, pachter of buurman.

OORSPRONG
bijnaam / beschrijvend
PERIODE
laatmiddeleeuws (13e-15e eeuw)
REGIO
Nederland, vooral Zuid-Holland en Utrecht
VERSPREIDING
Vandaag vooral te vinden in Nederland, met kleinere aantallen in landen met Nederlandse migratiegeschiedenis zoals de Verenigde Staten en Zuid-Afrika.

Het familiewapen van NOOY

„Trouw als het water”

Van lazuur en sinopel doorsneden golvend; in het schildhoofd een meisjeskop van profiel, gedekt met een bloemenkrans van goud, alles van zilver; in de voet een golvende dwarsbalk van zilver.

De naam Nooy voert terug naar het Middelnederlandse "noy" of "nooi", een woord dat een jonge vrouw, een bruid of een geliefde aanduidde en oorspronkelijk als koosnaam diende voordat het zich vastzette als erfelijke familienaam. Tegelijk wijzen taalkundigen op een tweede, even aannemelijke oorsprong: een toponiem voor een laaggelegen, moerassig terrein, zoals dat gebruikelijk was om families te noemen naar de plek waar zij woonden. In de loop der eeuwen kreeg de naam vele spellingen — Nooij, Noij, Nooyen — een weerspiegeling van de regionale verscheidenheid van het Nederlandse taalgebied vóór de standaardisatie, maar de kern bleef steeds dezelfde: een naam die tegelijk een persoon en een plaats in zich draagt.

Dit nieuw ontworpen wapen verenigt beide sporen van de naam in één beeld. De meisjeskop van zilver, gedekt met een gouden bloemenkrans, in het schildhoofd verwijst rechtstreeks naar de "nooi" — de jonge vrouw of geliefde die aan de basis van de naam kan liggen; de krans van goud eert haar als bruid, als begin van een geslacht. Het lazuurblauwe en sinopelgroene veld, doorsneden door een golvende zilveren dwarsbalk, verbeeldt het tweede spoor: het laaggelegen, waterrijke land waarnaar de naam evengoed kan verwijzen, het water dat de bodem vochtig houdt en het groen laat groeien. De wapenspreuk "Trouw als het water" bindt beide verhalen samen: de trouw van de geliefde en de trouw van het water dat, hoe laag ook gelegen, nooit ophoudt te stromen — een familie die, welke oorsprong ook de ware is, zich gestaag en zonder onderbreking door de generaties heeft voortgezet.

Wist u dit? De schrijfwijze 'Nooy' met een 'y' in plaats van 'ij' is typisch voor namen die via emigratie of oude aktes een verengelste of verkorte spelling kregen.

De geschiedenis van de naam NOOY

De achternaam "Nooy" is een Nederlandse familienaam waarvan de oorsprong waarschijnlijk teruggaat op een toponymische of patroniemische herkomst. Taalkundigen brengen de naam vaak in verband met de Middelnederlandse woorden "noy" of "nooi", die verwijzen naar een jonge vrouw, een bruid of een geliefde, en mogelijk oorspronkelijk als koosnaam of bijnaam werd gebruikt voordat het een erfelijke achternaam werd. Een andere veelgenoemde verklaring koppelt de naam aan een plaatsnaam of terreinaanduiding, waarbij "nooy" verwees naar een locatie met bepaalde landschapskenmerken, zoals een moerassig of laaggelegen gebied, wat paste bij de gewoonte om mensen te identificeren naar de plek waar zij woonden of vandaan kwamen. De naam komt ook voor in spellingsvarianten zoals "Nooij", "Noij" en "Nooyen", wat wijst op de regionale en tijdgebonden variatie in de Nederlandse spelling voordat er sprake was van een gestanda

Ontdek ook deze familienamen

Bekijk alle onderzochte familienamen →

Ontdek uw eigen achternaam →
Het wapen van NOOY op een échte hardcover?

Het volledige onderzoek (12 hoofdstukken) gebonden als hardcover boek — met uw familiewapen op de kaft. Bij u thuisbezorgd.

Bestel mijn familiewapenboek (97€) →