POORTVLIET
„Genoemd naar een dorp bij de stadspoort en een watervliet”
Mijn achternaam komt van een Zeeuws dorp bij een oude waterpoort!
De betekenis van de achternaam POORTVLIET
Poortvliet is een plaatsnaam geworden achternaam, verwijzend naar het dorp Poortvliet op Tholen in Zeeland. De naam van dat dorp zelf verwijst naar een 'vliet' (waterloop, kreek) bij een 'poort' (doorgang of havenopening).
Het familiewapen van POORTVLIET
„Waakzaam bij het water”
Doorsneden golvend van azuur en sinopel, met in het schildhoofd een zilveren poorttoren geplaatst op de golvende deellijn, en in de voet een golvende zilveren vliet.
De naam Poortvliet ontstond in de late middeleeuwen als herkomstnaam voor mensen afkomstig uit het gelijknamige dorp op het Zeeuwse eiland Tholen, gelegen in het zeekleigebied waar het leven eeuwenlang werd bepaald door dijken, kreken en polders. De plaatsnaam zelf is een samenstelling van "poort", dat wees op een doorgang, sluis of versterkte plek, en "vliet", een woord voor een waterloop of kreek — samen een plek waar mens en water elkaar troffen en waar bescherming tegen het water letterlijk vorm kreeg in steen. Na de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon werd deze streeknaam vastgelegd als erfelijke familienaam, en verspreidde de naam zich van Zeeland naar Zuid-Holland en de grotere steden, gedragen door onder meer de bekende illustrator Rien Poortvliet.
Het schild toont dit verhaal in twee helften, golvend gedeeld om de altijd bewegende waterlijn van het Zeeuwse landschap te verbeelden: boven in sinopel (groen, voor het vruchtbare zeekleiland en de polders) staat een zilveren poorttoren, die rechtstreeks verwijst naar het "poort"-deel van de naam en naar de versterkte doorgang die het dorp ooit beschermde. Onder in azuur (het diepe blauw van zee en kreek) golft een zilveren vliet, de waterloop die het "vliet"-deel van de naam letterlijk zichtbaar maakt en het element is waarnaar de familie is vernoemd. De zilveren tinctuur van zowel toren als stroom staat voor zuiverheid en waakzaamheid, deugden die onmisbaar waren voor wie leefde op het scharnierpunt tussen land en water. Het devies "Waakzaam bij het water" vat deze erfenis samen: de voortdurende alertheid van generaties die hun bestaan bouwden aan de rand van dijk en kreek, en die waakzaamheid als kern van de familienaam meedroegen door de eeuwen heen.
De geschiedenis van de naam POORTVLIET
De achternaam Poortvliet is een Nederlandse plaatsnaam die verwijst naar het dorp Poortvliet, gelegen op het eiland Tholen in de provincie Zeeland. De naam is samengesteld uit de woorden "poort" en "vliet", waarbij "vliet" duidt op een waterloop, kreek of stroompje, en "poort" mogelijk verwees naar een doorgang, sluis of versterkte plaats bij dit water. Zoals gebruikelijk bij Nederlandse achternamen ontstond de naam Poortvliet vanaf de late middeleeuwen als toenaam voor personen die afkomstig waren uit of woonachtig waren in deze plaats, en werd deze aanduiding later vastgelegd als erfelijke familienaam, vooral na de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon in het begin van de negentiende eeuw, toen iedereen verplicht werd een vaste achternaam aan te nemen.
Door de eeuwen heen verspreidde de naam Poortvliet zich vanuit Zeeland naar andere delen van Nederland, met name naar Zuid-Holland en later ook naar grotere steden waar mensen op zoek gingen naar werk en welvaart. De familienaam is relatief zeldzaam maar wel duidelijk regionaal verbonden aan het zeekleigebied van Zeeland, een streek die van oudsher gekenmerkt werd door landbouw, visserij en waterbeheer, gezien de vele dijken, kreken en polders in dit gebied. Een bekende drager van de naam is de Nederlandse illustrator en schrijver Rien Poortvliet, die internationale bekendheid verwierf met zijn tekeningen van kabouters en dieren, waardoor de naam Poortvliet ook buiten Nederland enige bekendheid kreeg. Het voortbestaan van de naam illustreert hoe Nederlandse familienamen vaak een directe historische en geografische band onderhouden met specifieke lokale plaatsen en landschapskenmerken.