PIKKAART
„Waarschijnlijk een bijnaam voor een pikkende, prikkelbare kerel”
Mijn achternaam Pikkaart betekent zoiets als 'de prikkelbare' of 'de snelle toehakker' — eeuwenoude bijnaam!
De betekenis van de achternaam PIKKAART
Pikkaart lijkt gevormd uit het werkwoord 'pikken' (prikken, hakken, snel toeslaan) met het achtervoegsel '-aart' dat een type persoon aanduidt, zoals in Hangaart of Vroegaart. Het was vermoedelijk oorspronkelijk een bijnaam voor iemand die scherp, driftig of gehaast van aard was, of mogelijk voor iemand die met een pikhouweel werkte.
Het familiewapen van PIKKAART
„Vast in pek en golf”
In sabel een gouden pekhamer, vergezeld in de golvende voet van azuur met drie ronde druppels van sabel.
De naam Pikkaart is vermoedelijk ontstaan in de Lage Landen, in de middeleeuwse werven en havens van Zuid-Holland en Zeeland, waar het Middelnederlandse woord "pik" of "pek" verwees naar de dikke, donkere teer waarmee scheepsrompen, vaten en touwwerk waterdicht werden gemaakt. Met het achtervoegsel "-aart", dat een persoon aanduidt die een bepaalde bezigheid uitoefende — zoals ook te zien is in namen als Rijkaart en Volkaart — ontstond zo de naam voor de man die met pek werkte: de pekhandelaar of scheepstimmerman wiens handen dagelijks zwart zagen van het materiaal dat schepen zeewaardig maakte. Het was een nederig maar onmisbaar ambacht, want zonder pek geen dichte romp en geen behouden vaart.
Het schild toont een veld van sabel, de heraldische kleur zwart, die rechtstreeks verwijst naar de pek zelf: het materiaal dat de naam draagt en het handwerk dat er eeuwenlang mee verbonden was. Daarin rust de gouden pekhamer, het werktuig van de kalfaterder waarmee touw en pek in de naden van het scheepshout werden gedreven — een eerbetoon aan het vakmanschap dat generaties lang het levensonderhoud van de familie vormde. De golvende voet van azuur beeldt het water uit waarop deze schepen voeren, terwijl de drie ronde druppels van sabel de pek zelf verbeelden die neerdruppelt in de golven, een teken van het werk dat letterlijk waterdicht maakte wat de zee wilde binnendringen. De wapenspreuk "Vast in pek en golf" vat deze erfenis samen: standvastigheid, verworven aan de werf en beproefd op zee, als kern van wie de Pikkaarts waren en zijn.
De geschiedenis van de naam PIKKAART
De achternaam Pikkaart is een van oorsprong Nederlandse familienaam die vermoedelijk is ontstaan uit een beroepsaanduiding of persoonskenmerk uit de middeleeuwen. Het element "Pik" verwijst mogelijk naar het Middelnederlandse woord "pek" of "pik", dat pek of teer betekende, een grondstof die veelvuldig werd gebruikt in de scheepsbouw en bij het waterdicht maken van vaten en touwwerk. De achtervoeging "-aart" (ook wel geschreven als "-aard") is een veelvoorkomend Nederlands en Vlaams suffix dat werd toegevoegd aan werkwoorden of zelfstandige naamwoorden om een persoon aan te duiden die een bepaalde activiteit uitvoerde of een bepaald kenmerk had, vergelijkbaar met namen als Rijkaart of Volkaart. Op basis hiervan zou Pikkaart oorspronkelijk kunnen verwijzen naar iemand die met pek werkte, zoals een pekhandelaar of een persoon die betrokken was bij de scheepsbouw, een beroep dat in de Lage Landen van groot economisch belang was vanwege de bloeiende handel en visserij.
Geografisch gezien wordt de naam Pikkaart voornamelijk aangetroffen in Nederland, met concentraties in regio's waar traditioneel scheepsbouw en handel een belangrijke rol speelden, zoals delen van Zuid-Holland en Zeeland. De naam is relatief zeldzaam in vergelijking met andere Nederlandse achternamen, wat erop wijst dat de familie die deze naam droeg mogelijk uit een beperkt aantal stamlijnen is voortgekomen. Tijdens de invoering van de Burgerlijke Stand