PENGEL
„Pengel: van een oude penning tot bijnaam voor een gierigaard”
Mijn achternaam Pengel gaat terug op een oud woord voor muntje — blijkbaar zit geld al eeuwen in de familie!
De betekenis van de achternaam PENGEL
Pengel is waarschijnlijk afgeleid van 'penning' of 'pengel', een oud woord voor een klein muntstuk of gewichtje, en werd als bijnaam gegeven aan iemand die met geld omging, bijvoorbeeld een geldwisselaar of iemand die bekend stond als zuinig. De naam komt vooral voor in Nederland en Suriname, waar hij een eigen geschiedenis kreeg via de trans-Atlantische verbindingen.
Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier PENGEL bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47
Bekijk het dossier PENGEL →De geschiedenis van de naam PENGEL
De achternaam Pengel is een relatief zeldzame familienaam die voornamelijk voorkomt in Nederland en Suriname, met de meeste bekendheid gekoppeld aan de Surinaamse tak van de naam. De etymologische oorsprong is niet met volledige zekerheid vastgesteld, maar taalkundigen vermoeden een verband met Nederlandse of Nedersaksische woordstammen, mogelijk gerelateerd aan "pengel" of vergelijkbare klanken die in oudere dialecten voorkwamen als aanduiding voor een beroep, een fysiek kenmerk of een plaatsnaam. Zoals veel Nederlandse achternamen die pas na de invoering van de Burgerlijke Stand rond 1811 verplicht werden vastgelegd, kan de naam zijn ontstaan uit een patroniem, een bijnaam die generaties lang aan een familie kleefde, of een verwijzing naar een specifieke woonplaats of landschapskenmerk. De naam verspreidde zich vanuit Nederland naar de kolonie Suriname, waar Nederlandse kolonisten, ambtenaren en later ook vrijgemaakte slaven en contractarbeiders Nederlandse achternamen aannamen of kregen toegewezen.
In de Surinaamse en bredere Caribische context heeft de naam Pengel een bijzondere historische betekenis gekregen door de politieke loopbaan van Johan Adolf Pengel, een prominente Surinaamse politicus die in de twintigste eeuw een belangrijke rol speelde in de aanloop naar de Surinaamse autonomie en later onafhankelijkheid. Zijn naam is zo verweven geraakt met de Surinaamse geschiedenis dat de internationale luchthaven van Suriname, Johan Adolf Pengel International Airport, naar hem is vernoemd, wat de naam Pengel een blijvende plaats in de nationale identiteit en collectieve herinnering van het land heeft gegeven. Buiten deze opmerkelijke historische figuur blijft de naam relatief zeldzaam en wordt hij vooral gedragen door families met wortels in zowel Nederland als de voormalige Nederlandse koloniën, wat getuigt van de complexe migratiegeschiedenis en koloniale banden binnen het Koninkrijk der Nederlanden.