KEMPES
„Vernoemd naar een 'Kempenaar', iemand uit de Kempen”
Mijn achternaam Kempes verwijst naar voorouders uit de Kempen!
De betekenis van de achternaam KEMPES
Kempes is een herkomstnaam die verwijst naar iemand die afkomstig was uit de Kempen, de heidestreek in het huidige Noord-Brabant, Antwerpen en Limburg. De achtervoeging '-es' functioneert hier als een patroniem- of afkomstsuffix, vergelijkbaar met 'zoon van' of 'de man uit'.
Het familiewapen van KEMPES
„Uit de heide voortgekomen”
In een golvend doorsneden schild van sinopel en sabel, een bloeiende heidetak van zilver en purper oprijzend uit de golvende lijn, waarboven een kievit van goud met uitgeslagen vlucht.
De naam Kempes is een herkomstnaam: hij duidde oorspronkelijk de mens aan die "van de Kempen" kwam, de wijde, dorre zandstreek die zich uitstrekt over Noord-Brabant, de Antwerpse Kempen en Noord-Limburg. In de middeleeuwen was het gebruikelijk dat wie zijn heidegrond verliet om zich elders te vestigen, de naam van zijn land van herkomst als vaste achternaam meekreeg — het achtervoegsel "-es" bevestigde die afkomst, zoals bij zovele toponymische familienamen uit de Lage Landen. Zo droegen boeren en handelaars die de zandgronden achter zich lieten voor de steden, de herinnering aan hun heideland letterlijk in hun naam mee, een naam die zich door migratie verder verspreidde — tot ver buiten de Lage Landen, tot in Zuid-Amerika toe.
Het schild verbeeldt dat land zelf. De golvende deling van sinopel (groen) en sabel (zwart) toont het wisselende landschap van de Kempen: het groen van de heide en de graslanden boven, het zwarte veen en de arme zandgrond onder, met de golvende lijn als beeld van de zachte glooiingen van het heideveld. Uit die lijn rijst een bloeiende heidetak op, van zilver en purper — de plant die de streek zijn naam en karakter gaf, en die ondanks schrale grond toch bloeit: een teken van volharding. Daarboven vliegt de kievit van goud, de vogel die van oudsher op de Kempense heivelden broedt en er zijn thuis heeft; zijn opengeslagen vlucht verbeeldt hen die, zoals de dragers van de naam Kempes, uit dit land wegtrokken maar het nooit vergaten. De wapenspreuk "Uit de heide voortgekomen" vat deze afkomst samen: een familie die, waar zij zich ook vestigde, haar wortels in de Kempense grond bleef erkennen.
De geschiedenis van de naam KEMPES
De achternaam Kempes vindt zijn oorsprong in de Nederlands-Vlaamse en Duitse taalgebieden en is nauw verbonden met de streeknaam "Kempen" of "Kempenland", een historische regio die zich uitstrekt over delen van Noord-Belgie en Zuid-Nederland, met name in de provincies Noord-Brabant, Antwerpen en Limburg. Etymologisch gezien is de naam afgeleid van deze geografische aanduiding, waarbij het achtervoegsel "-es" vaak werd gebruikt om afkomst of herkomst aan te duiden, vergelijkbaar met patronymische of toponymische naamvormen die in de middeleeuwen gangbaar waren. De naam betekende dus oorspronkelijk zoiets als "afkomstig uit de Kempen" en werd toegekend aan personen die vanuit deze zandgronden en heidevelden naar andere gebieden trokken, waar de bijnaam als vaste achternaam werd overgenomen door latere generaties.
Historisch gezien werd de naam Kempes voornamelijk gedragen door families uit de landbouwersstand en handelaars die zich in de vroegmoderne tijd vestigden in stedelijke centra buiten de oorspronkelijke Kempense regio, wat bijdroeg aan de verspreiding van de naam door de Lage Landen en aangrenzende Duitse gebieden. Een opmerkelijk kenmerk van de naam is de bekendheid die deze verkreeg door de Argentijnse voetballer Mario Kempes, wiens voorouders van Italiaanse en mogelijk Vlaamse afkomst waren, wat illustreert hoe achternamen met Europese wortels via migratie hun weg vonden naar Zuid-Amerika. Vandaag de dag komt de naam Kempes nog steeds voor in Nederland, Belgie en Duitsland, zij het in beperkte aantallen, en wordt de naam beschouwd als een voorbeeld van hoe geografische toponiemen evolueerden tot blijvende familienamen die de migratiegeschiedenis van hun dragers weerspiegelen.