KEMPEES
„Genoemd naar een streek: de Kempen”
Mijn achternaam Kempees verklapt dat mijn voorouders uit de Kempen kwamen!
De betekenis van de achternaam KEMPEES
Kempees is een streeknaam en betekent zoiets als 'iemand uit de Kempen', het zandige heide- en bosgebied in Noord-Brabant en Belgisch-Limburg. De achternaam ontstond als bijnaam voor mensen die uit die streek afkomstig waren of daar vandaan verhuisden.
Het familiewapen van KEMPEES
„Geworteld in de Kempen”
In sinopel een gouden schuinbalk beladen met drie takjes heide van purper, vergezeld in de voet van een zilveren heuvel van drie stenen.
De naam Kempees ontstond niet als een verzonnen woord, maar als een aanwijzing van herkomst: wie zich buiten de Kempen vestigde, werd door zijn nieuwe buren aangeduid als iemand "van de Kempen", en die aanduiding versteende geleidelijk, via het achtervoegsel "-ees" — hetzelfde achtervoegsel dat men kent van "-aar" of "-enaar" — tot een vaste familienaam. Vanaf de late middeleeuwen, toen kerkelijke en later burgerlijke registers namen begonnen vast te leggen, verschijnen zulke vormen in de Lage Landen, en de naam Kempees bleef daarbij, in tegenstelling tot verwante vormen als Kempenaar, opvallend zeldzaam: een teken dat de huidige naamdragers afstammen van een beperkt aantal stamvaders die ooit de streek verlieten maar haar naam met zich meedroegen, van Noord-Brabant tot Zuid-Holland.
Het schild is doordacht sinopel, het diepe groen van de bossen en heidevelden die de Kempen tot op de dag van vandaag typeren — het land zelf, zoals de naam het letterlijk benoemt. Daarover loopt een gouden schuinbalk, een teken van de weg die de eerste naamdrager aflegde toen hij de streek verliet om elders zijn bestaan op te bouwen, terwijl hij toch zijn herkomst als kenmerk bleef dragen. Op die balk staan drie takjes heide van purper: de paarse heidevelden die de Kempen wereldwijd herkenbaar maken, hier als blijvend teken van verbondenheid met de streek van herkomst. In de voet rust een zilveren heuvel van drie stenen, verwijzend naar de schrale zandgrond die de Kempenaren eeuwenlang bewerkten en die de basis vormde van hun bestaan. De wapenspreuk "Geworteld in de Kempen" vat samen wat het schild toont: een familie die, hoe ver ook verspreid, haar oorsprong nooit verloochent. Dit wapen is een nieuw ontworpen familiewapen in heraldische traditie, geen historisch overgeleverd wapen, maar een eigentijds eerbetoon aan een naam die zijn wortels al eeuwenlang met zich meedraagt.
De geschiedenis van de naam KEMPEES
De achternaam Kempees is een Nederlandse familienaam die zijn oorsprong vindt in de regio de Kempen, een uitgestrekt gebied dat zich uitstrekt over delen van Noord-Brabant in Nederland en Antwerpen en Limburg in België. De naam is afgeleid van deze streeknaam en behoort tot de categorie van herkomstnamen, die in de Nederlandse en Vlaamse naamgeving veelvuldig voorkwamen. Personen die zich elders vestigden, kregen vaak de aanduiding "van de Kempen" of een variant daarvan, wat door verloop van tijd en taalkundige verschuivingen kon veranderen in vormen als Kempees, Kempenaar of Kempenaers. De toevoeging "-ees" is een veelvoorkomend achtervoegsel in Nederlandse achternamen dat oorspronkelijk verwees naar afkomst of herkomst, vergelijkbaar met achtervoegsels zoals "-aar" of "-enaar", en versterkte de betekenis van "iemand afkomstig uit de Kempen".
Historisch gezien duiken namen met deze oorsprong op vanaf de late middeleeuwen, toen achternamen in de Lage Landen geleidelijk werden ingevoerd en vastgelegd, mede door de invoering van kerkelijke en later burgerlijke registers. De familienaam Kempees komt met name voor in Nederland, vooral in Zuid-Holland en Noord-Brabant, waar families met deze naam zich door de eeuwen heen vestigden en vertakten. Genealogisch onderzoek toont aan dat de naam relatief zeldzaam is gebleven in vergelijking met meer algemene Kempen-gerelateerde namen, wat wijst op een beperkt aantal stamvaders van waaruit de huidige naamdragers afstammen. Opmerkelijk is dat de spelling door de eeuwen heen enige variatie heeft gekend, mede door de wisselende schrijfwijzen in oude archiefstukken vóór de standaardisatie van de Nederlandse spelling in de negentiende eeuw. Tegenwoordig wordt de naam beschouwd als een authentiek voorbeeld van een Nederlandse streeknaam die is uitgegroeid tot een familienaam met een duidelijk herkenbare regionale wortel.