ENGELAGE
„Een naam die verwijst naar Engelland, geen engelen”
Mijn achternaam Engelage komt niet van engelen, maar van een oude boerderijnaam in het grensgebied!
De betekenis van de achternaam ENGELAGE
Engelage is een plaatsnaam-achternaam en verwijst waarschijnlijk naar een woonplaats bij een hof of erf genaamd 'Engel' of 'Engelo' in het Nedersaksische taalgebied. Het achtervoegsel '-age' is een verbastering van het oudere '-ing(h)e' of '-ge', dat 'plaats van' of 'nakomelingen van' betekent, vergelijkbaar met veel Twentse en Duitse erfnamen.
Het familiewapen van ENGELAGE
„Laag geworteld, hoog gedragen”
In een schild van sinopel en zilver, gedeeld door een golvende deellijn, boven een opkomende engel van goud met de vlucht uitgeslagen, houdende in de rechterhand een gouden hoevemerk in de vorm van een gevelteken, en onder drie aren van goud, geworteld en gerangschikt in waaiervorm.
De naam Engelage ontstond in het grensland tussen Twente, de Achterhoek en Westfalen, waar boerenfamilies niet hun afkomst maar hun woonplaats als achternaam droegen: het zogenaamde Hofnamen-systeem. Wie ging wonen op de hoeve "Engelage" — een laaggelegen erf, genoemd naar een vroegere bewoner met de Germaanse persoonsnaam Engelbert of Engelhard, gecombineerd met "-lage", het Nederduitse woord voor een lage, vlakke plek — nam die naam over, ongeacht bloedverwantschap. Zo werd de naam een teken van verbondenheid met de grond zelf, generatie na generatie doorgegeven aan wie op dat erf woonde en werkte.
Het schild toont deze twee lagen van de naam letterlijk: een golvende deellijn van sinopel (groen) en zilver verbeeldt de lage, vlakke landstreek — het "-lage" van de naam — waarin de hoeve lag. Daarboven rijst een gouden engel op, verwijzend naar het element "Engel" uit de persoonsnaam die aan de basis van de erfnaam stond; hij houdt een gouden hoevemerk vast, een gevelteken zoals dat op oude Westfaalse boerderijen werd aangebracht om het erf te markeren — het zichtbare bewijs dat een naam aan een plaats, niet aan bloed, verbonden kan zijn. Onder de golvende lijn staan drie gouden aren, geworteld in het zilveren veld: het koren van het lage boerenland, teken van de oogst en de arbeid die geslacht na geslacht op dit erf werd verricht. Het gouden helmteken herhaalt de opkomende engel als wachter over het erf, terwijl de wapenspreuk "Laag geworteld, hoog gedragen" de kern van de naam vat: een familie die haar wortels vond in een laagvlakte, maar haar naam met waardigheid droeg, tot in het heden.
De geschiedenis van de naam ENGELAGE
De achternaam Engelage is vermoedelijk van Nederduitse of Westfaalse oorsprong en wordt voornamelijk aangetroffen in het grensgebied tussen Nederland en Duitsland, met name in de regio's Twente, de Achterhoek en aangrenzende delen van Westfalen. Etymologisch lijkt de naam te zijn opgebouwd uit twee elementen: het voorvoegsel "Engel", dat teruggaat op een Germaanse persoonsnaam zoals Engelbert of Engelhard, en het achtervoegsel "-lage" of "-age", dat in het Nederduits en Oud-Saksisch verwijst naar een lage, vlakke plek of een gehucht, vaak in combinatie met een boerderijnaam. Dit type naamvorming was in het Westfaalse en Oost-Nederlandse boerenland zeer gebruikelijk, waarbij de naam van een hoeve of erf de familienaam werd van de bewoners, ongeacht hun bloedverwantschap met eerdere bewoners.
Historisch gezien weerspiegelt de naam Engelage het zogenaamde systeem van "Hofnamen" of erfnamen, waarbij niet de afstamming maar de woonplaats bepalend was voor de achternaam. Wanneer een familie op een boerderij ging wonen die