WIJLAARS
„Wijlaars: een zeldzame naam met wortels in het rivierenland”
Mijn achternaam Wijlaars verwijst waarschijnlijk naar een vergeten plekje in het Nederlandse rivierenland!
De betekenis van de achternaam WIJLAARS
Wijlaars is vermoedelijk een plaatsnaamgebonden achternaam, afgeleid van een verdwenen of lokale plek met 'wij(l)' (mogelijk verwant aan 'wijk', 'wijde' of een waternaam) gecombineerd met de uitgang '-aars', die 'afkomstig van' aanduidt. De naam wijst hoogstwaarschijnlijk naar iemand die kwam uit een gehucht of buurtschap met een dergelijke naam in het Nederlandse rivierengebied.
Het familiewapen van WIJLAARS
„Geworteld waar het water welt”
Doorsneden van sinopel en zilver, over de deellijn een golvende dwarsbalk van zilver, vergezeld boven van een gouden heuveltoren en onder van een groene eikentak met drie bladeren.
De naam Wijlaars is een herkomstnaam: hij vertelt niet wat iemand deed, maar waar iemand vandaan kwam. In de late middeleeuwen, toen mensen zich vanuit kleine dorpen verspreidden naar steden en andere streken, kreeg men vaak een achternaam die verwees naar de plaats van herkomst. Wie uit Wijlre kwam — een dorp in Zuid-Limburg, gelegen in de gemeente Gulpen-Wittem aan de rivier de Gulp — werd in de streektaal aangeduid met het achtervoegsel "-aars", dat "afkomstig uit" of "behorend tot" betekende. Zo werd Wijlre tot Wijlaars: een naam die letterlijk een thuis in zich draagt, ook nadat de dragers ervan al lang niet meer in dat dorp woonden.
Het schild verbeeldt dat landschap van herkomst element voor element. Het is doorsneden van sinopel (groen) en zilver: het groen staat voor de glooiende Limburgse heuvels en bossen rond Wijlre, het zilver voor de open lucht en de kalksteenbodem van de streek. Over de deellijn loopt een golvende dwarsbalk van zilver, die de rivier de Gulp voorstelt, de waterloop waaraan het dorp zijn naam en bestaan dankte. Daarboven rijst een gouden heuveltoren, een verwijzing naar de kerktoren en de hoger gelegen kern van Wijlre zelf, het herkenningspunt van het dorp waarnaar de naam teruggaat. Onder de golvende balk ligt een groene eikentak met drie bladeren, een teken van de eeuwenoude eikenbossen van Zuid-Limburg en van de wortels die, net als de naam, generaties lang stand hebben gehouden. De wapenspreuk "Geworteld waar het water welt" vat deze herkomst samen: een familie die, als een boom aan de oever, haar oorsprong nooit verliest, ook al is zij ver van de bron komen te wonen. Dit is een nieuw ontworpen familiewapen, gegrond in heraldische traditie en in de eigen naamsgeschiedenis, niet een overgeleverd historisch wapen.
De geschiedenis van de naam WIJLAARS
De achternaam Wijlaars behoort tot de categorie herkomstnamen, oftewel namen die oorspronkelijk verwezen naar de plaats van afkomst van een persoon. De naam wordt in verband gebracht met het plaatsje Wijlre, gelegen in Zuid-Limburg in de gemeente Gulpen-Wittem. In de Limburgse en Brabantse streektaal was het gebruikelijk om bij namen van inwoners van een bepaalde plaats een achtervoegsel zoals "-aars" of "-ers" toe te voegen, wat zoveel betekende als "afkomstig uit" of "behorend tot". Zo ontstond uit Wijlre de vorm Wijlaars, wat destijds werd gebruikt om iemand aan te duiden die uit dit dorp afkomstig was of daar een sterke band mee had. Dit type naamvorming was in de late