WIJKMAN
„Wijkman: de man die bij de wijk of buurt hoorde”
Mijn achternaam Wijkman betekent zoiets als 'man van de buurt' – een naam met Scandinavische wortels!
De betekenis van de achternaam WIJKMAN
Wijkman is een Scandinavisch-Nederlandse naam die zoiets betekent als 'man van de wijk of buurt'. Het element 'wijk' verwijst naar een nederzetting, haven of woonbuurt, en 'man' is een veelgebruikt achtervoegsel in Zweedse en Nederlandse achternamen om herkomst of verbondenheid aan te duiden.
Het familiewapen van WIJKMAN
„Wacht over water en wijk”
Doorsneden golvend van azuur en sinopel, in het bovendeel een zilveren gekanteelde wachttoren geplaatst boven een golvende zilver-azuren dwarsbalk, in het benedendeel een zilveren wachter met staf staande op het sinopel grondvlak.
De naam Wijkman draagt een dubbele herkomst in zich, die als twee stromen samenkomen in één familiegeschiedenis. In de Lage Landen ontstond de naam uit het woord "wijk" — teruggaand op het Latijnse "vicus" — dat een stadsdeel, buurtschap of nederzetting aanduidde; gecombineerd met "-man" wees de naam op iemand die met die plaats verbonden was, mogelijk als wijkmeester, de functionaris die toezicht hield op zijn deel van de stad. Terzelfdertijd kent Zweden het woord "vik", dat baai of inham betekent, en wijst de naam daar mogelijk op iemand die woonde bij, of verantwoordelijk was voor, een kustinham. Beide oorsprongen delen een kern: een mens die waakt over een afgebakende plaats, zij het een buurt binnen de stadsmuren, zij het een baai aan de kust. Toen na de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon vaste achternamen verplicht werden, kozen velen een naam die hun functie of hun woonplek eerde — en zo droeg de eerste Wijkman de herinnering aan die wacht met zich mee, generatie na generatie.
Dit nieuw ontworpen wapen verenigt beide oorsprongen zonder de een boven de ander te stellen. De zilveren gekanteelde wachttoren in het bovendeel verbeeldt de Nederlandse "wijk": de stadsbuurt met haar muren en toezicht, en de wijkmeester die daarover waakte. De golvende dwarsbalk van zilver en azuur, geplaatst tussen toren en grondvlak, verwijst naar het Zweedse "vik", de baai of inham waarover een andere drager van de naam wellicht de wacht hield; de golving maakt het water letterlijk zichtbaar in het wapenbeeld. Het sinopel (groen) grondvlak in het benedendeel draagt de zilveren wachter met staf: de mens zelf, de "man" uit de naam, die zowel over de wijk als over het water waakt, met de voeten stevig op de grond. Azuur staat hier voor waakzaamheid en trouw, sinopel voor de vruchtbare grond van de nederzetting, en zilver voor zuiverheid van dienst en oprechtheid van toezicht. Het motto "Wacht over water en wijk" bindt de twee oorsprongen samen tot één belofte: waar de familie Wijkman zich ook bevond, zij hield de wacht — over haar buurt, over haar water, over de haren.
De geschiedenis van de naam WIJKMAN
De achternaam Wijkman kent een interessante dubbele oorsprong, met wortels die zowel in de Nederlandse als in de Scandinavische, met name Zweedse, naamgeving te vinden zijn. In het Nederlandse taalgebied is de naam vermoedelijk afgeleid van het woord "wijk", dat teruggaat op het Latijnse "vicus" en verwijst naar een stadsdeel, buurtschap of nederzetting. Gecombineerd met het achtervoegsel "-man", dat in Germaanse talen vaak wordt gebruikt om een persoon aan te duiden die verbonden is met een bepaalde plaats, functie of kenmerk, zou Wijkman oorspronkelijk kunnen duiden op "iemand uit de wijk" of mogelijk een functionaris zoals een wijkmeester, een ambtenaar belast met het toezicht op een stadsdeel. Deze interpretatie past bij een patroon dat veel in de Lage Landen voorkomt, waarbij achternamen ontstonden uit plaatsaanduidingen of beroepen tijdens de periode dat familienamen verplicht werden, met name na de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon in de vroege negentiende eeuw.
In Zweden en andere Scandinavische landen heeft de naam mogelijk een andere, hoewel klankverwante, oorsprong. Het Zweedse woord "vik" betekent baai of inham, en in combinat