VAN DER GIESSEN
„Vernoemd naar de rivier de Giessen in Zuid-Holland”
Mijn achternaam verraadt dat mijn voorouders aan de rivier de Giessen woonden!
De betekenis van de achternaam VAN DER GIESSEN
Van der Giessen betekent letterlijk 'van de Giessen' en verwijst naar herkomst uit een plaats aan het riviertje de Giessen, een zijrivier van de Merwede. Het is een typisch Nederlandse plaatsnaam-achternaam, gegeven aan mensen die verhuisden en zich elders vestigden onder de naam van hun herkomstgebied.
Het familiewapen van VAN DER GIESSEN
„Bij de Giessen geboren”
Golfsgewijs doorsneden van azuur en sinopel, met een golvende dwarsbalk van zilver over de deellijn, in het schildhoofd drie rietstengels van zilver oprijzend uit de balk, in de voet een schepwiel van goud, half in het water.
De naam Van der Giessen ontstond in de late middeleeuwen langs de rivier de Giessen, een waterloop die door de Alblasserwaard in Zuid-Holland stroomt en de dorpen Giessenburg, Giessen-Oudkerk en Giessen-Nieuwkerk met elkaar verbindt. "Van der" wijst eenvoudigweg aan waar iemand woonde: bij de Giessen. De eerste dragers van deze naam waren boeren, schippers en ambachtslieden die hun bestaan ontleenden aan het water — zij bevisten het, bevaarden het en beheersten het met dijken en molens, in een landschap waar het onderscheid tussen land en water altijd nauw en broos was. Toen in 1811 de burgerlijke stand werd ingevoerd, werd deze eeuwenoude band met de rivier definitief in een familienaam vastgelegd, die zich later verspreidde tot ver buiten Nederland, tot in Amerika, Canada en Zuid-Afrika, maar altijd de herinnering aan die ene rivier bleef dragen.
Het schild is golfsgewijs doorsneden van azuur en sinopel: het blauw verbeeldt de rivier de Giessen zelf, het groen de vruchtbare polders van de Alblasserwaard waarin de rivier haar bedding vond. De golvende dwarsbalk van zilver, dwars over de deellijn, is de rivier in beweging — nooit stilstaand, altijd het land voedend en verbindend. De drie rietstengels van zilver die uit deze balk oprijzen, staan voor het oevergewas dat de rivier omzoomt en voor de standvastigheid van drie generaties die zich langs haar oevers vestigden. Het schepwiel van goud in de voet, half in het water, verwijst naar de watermolens en het waterbeheer die de Alblasserwaard droog en bewoonbaar hielden — het menselijke vakmanschap tegenover de natuurlijke stroom. Boven het schild waakt een zilveren reiger op de helm, een vogel die van oudsher aan waterrijke streken gebonden is en symbool staat voor waakzaamheid en geduld. De wapenspreuk "Bij de Giessen geboren" vat de kern van de naam samen: een familie die haar identiteit vindt in een rivier, en die door alle eeuwen en emigraties heen die oorsprong is blijven dragen.
De geschiedenis van de naam VAN DER GIESSEN
De achternaam Van der Giessen is een Nederlandse toponymische familienaam, wat betekent dat hij verwijst naar een geografische herkomst of woonplaats van de oorspronkelijke drager. De naam is afgeleid van de rivier de Giessen, een waterloop in de Alblasserwaard in de provincie Zuid-Holland, die door plaatsen als Giessenburg, Giessen-Oudkerk en Giessen-Nieuwkerk stroomt. Het voorvoegsel "van der" betekent letterlijk "van de" en duidt aan dat iemand afkomstig was van een locatie bij of aan deze rivier. Dergelijke naamgeving was gebruikelijk in Nederland vanaf de late middeleeuwen, toen achternamen geleidelijk werden ingevoerd om individuen en families beter te kunnen identificeren, vooral na de invoering van de burgerlijke stand onder Napoleon in 1811, toen veel Nederlanders verplicht werden een vaste achternaam te registreren.
Historisch gezien komt de naam Van der Giessen veel voor in de regio Zuid-Holland en de Alblasserwaard, waar de rivier de Giessen een belangrijke rol speelde in het landschap, de landbouw en de scheepvaart. Families met deze naam waren vaak boeren, schippers of ambachtslieden die woonden of werkten in de nabijheid van deze waterweg. Door de eeuwen heen verspreidde de naam zich verder over Nederland en later ook naar andere landen, met name door emigratie naar de Verenigde Staten, Canada en Zuid-Afrika, waar de naam nog steeds voorkomt bij nakomelingen van Nederlandse immigranten. Een opmerkelijk kenmerk van de naam is de blijvende associatie met de Alblasserwaard en de typisch Nederlandse traditie van het benoemen van families naar rivieren, dijken en polders, wat de sterke band tussen de Nederlandse bevolking en het waterrijke landschap weerspiegelt.
