TJON-AFFO
„Chinees-Surinaamse naam: 'Tjon' + persoonlijke naam 'Affo'”
Mijn naam vertelt het verhaal van Chinese voorouders die naar Suriname trokken en een eigen naamtraditie meebrachten.
De betekenis van de achternaam TJON-AFFO
Tjon-Affo is een samengestelde Surinaamse familienaam waarbij 'Tjon' een Surinaams-Chinese naam is (afgeleid van een Zuid-Chinese, vermoedelijk Hakka, familienaam) en 'Affo' een aanvullende persoons- of bijnaam is die vaak werd toegevoegd om families met dezelfde naam 'Tjon' van elkaar te onderscheiden. Dit dubbele-naamsysteem ontstond onder Chinese contractarbeiders en hun nakomelingen in Suriname.
Het familiewapen van TJON-AFFO
„Twee stromen, één naam”
De naam Tjon-Affo draagt in zich de geschiedenis van twee werelden die in Suriname samenkwamen. "Tjon" is een verhakkaniseerde vorm van een Chinese familienaam, meegebracht door Hakka-sprekende contractarbeiders die vanaf het midden van de negentiende eeuw vanuit de provincie Guangdong naar Suriname trokken om, na de afschaffing van de slavernij, op de plantages te werken. "Affo" wortelt in de Afro-Surinaamse en Creoolse samenleving waarin deze migranten zich vestigden, en de samenvoeging van beide namen tot Tjon-Affo weerspiegelt een in Suriname wijdverbreid gebruik: het verenigen van vaderlijke en moederlijke lijnen, of van twee door huwelijk verbonden families, in één nieuwe naam die beide herkomsten eert.
Het schild is daarom doorsneden in twee gelijkwaardige helften, verenigd door een smalle gouden paal die de verbinding tussen beide lijnen verbeeldt. In het lazuurblauwe linkerdeel vaart een gouden Chinese jonk met volle zeilen: het schip van de overtocht, de lange reis over zee die de Hakka-voorouders vanuit Guangdong naar Suriname bracht, en goud op lazuur staat voor de waardigheid van die tocht. In het groene rechterdeel, sinopel als het vruchtbare Surinaamse land, rust een gouden kauri-schelp boven een golvende zilveren dwarsbalk; de kauri verwijst naar de wijdverbreide Creoolse en Afro-Surinaamse traditie waarin schelpen als teken van herkomst, ruil en verbondenheid golden, terwijl de golvende balk de rivieren en de vochtige aarde van Suriname zelf oproept, waarin de "Affo"-lijn wortelde. Boven het schild, op de stalen steekhelm met blauw-groen gevoerde helmkleding, staat als helmteken een gouden ankertje tussen twee rijsthalmen: het anker voor de rust die na de lange overtocht werd gevonden, de rijsthalmen voor het nieuwe bestaan dat op Surinaamse bodem werd opgebouwd. De motto "Twee stromen, één naam" vat samen wat dit wapen toont: twee herkomsten, twee tradities, die niet naast elkaar bleven bestaan maar zich vermengden tot één familie die haar dubbele naam met trots draagt.
De geschiedenis van de naam TJON-AFFO
De achternaam Tjon-Affo weerspiegelt de bijzondere naamgevingstraditie die zich in Suriname heeft ontwikkeld onder de Chinees-Surinaamse gemeenschap. Het element "Tjon" is een verhakkaniseerde vorm van een Chinese familienaam, waarschijnlijk afgeleid van "Chong" of een vergelijkbare Hakka-naam, en werd meegebracht door Chinese contractarbeiders die vanaf het midden van de negentiende eeuw naar Suriname migreerden om te werken op plantages, nadat de slavernij was afgeschaft. Deze arbeiders kwamen voornamelijk uit de Guangdong-provincie in Zuid-China en spraken veelal Hakka-Chinees, wat verklaart waarom veel Chinees-Surinaamse achternamen fonetisch zijn aangepast aan de Nederlandse spelling en uitspraak. Het tweede deel, "Affo", heeft mogelijk een Afro-Surinaamse of Creoolse oorsprong en kan wijzen op een naam die is ontstaan binnen de bredere multiculturele samenleving van Suriname, waar vermenging tussen verschillende bevolkingsgroepen door de eeuwen heen gebruikelijk was.
De dubbele achternaam Tjon-Affo is kenmerkend voor een specifiek Surinaams gebruik waarbij twee familienamen worden gecombineerd, vaak om de afstamming van zowel de vaderlijke als de moederlijke lijn te erkennen, of om twee families die door huwelijk verbonden zijn samen te voegen in één nieuwe naam. Dit fenomeen is vooral wijdverbreid onder Chinees-Surinaamse en Javaans-Surinaamse gemeenschappen en get