TEMPELMAN
„De man die bij de tempel woonde of werkte”
Mijn achternaam betekent 'man van de tempel' - blijkbaar woonden mijn voorouders op Tempeliersgrond.
De betekenis van de achternaam TEMPELMAN
Tempelman betekent letterlijk 'man van de tempel' en verwees oorspronkelijk naar iemand die woonde bij, of werkte voor, een tempelhof of kerkelijk goed. In veel gevallen gaat het terug op landerijen die ooit toebehoorden aan de Tempeliers.
Het familiewapen van TEMPELMAN
„Trouw aan de tempel”
Per pale gronden gules en argent, beladen met een tempelierskruis patée van het een in het ander gewisseld van kleur, in de voet een stenen poortgebouw van sabel, rustend op een golvende schildvoet van azuur.
De naam Tempelman is ontstaan in de Lage Landen als aanduiding voor wie woonde bij, of werkte op, gronden die ooit toebehoorden aan de Orde van de Tempeliers of aan een kerkelijk complex — vandaar de samenstelling van "tempel" en "man", letterlijk de man van de tempel. Na de opheffing van de ridderorde in de veertiende eeuw bleven de percelen hun oude naam dragen, en wie er woonde of het land beheerde, nam die naam vanzelf over; zo verbindt de familie Tempelman zich al eeuwenlang, via de plek waar hun voorouders leefden en werkten, met een spoor van middeleeuwse vroomheid en ridderlijke geschiedenis, vooral in het noorden en oosten van Nederland waar deze tempelgronden lagen.
Het schild toont een veld per pale van gules en argent, de kleuren van de Tempeliersorde zelf, met daarop een tempelierskruis patée, van kleur gewisseld tussen beide velden — een eerbetoon aan de historische orde wier bezit de naam heeft voortgebracht, hier niet als aanmatiging maar als eerlijke verwijzing naar de plaats van herkomst. In de voet staat een stenen poortgebouw in sabel, de drempel van de tempel of kerk waar de eerste naamdragers woonden of werkten, rustend op een golvende voet van azuur die de rivieren en veenstromen van Groningen en Drenthe verbeeldt, het landschap waaruit de naam is opgekomen. Boven het schild draagt de helm — stalen burgerhelm zonder kroon, zoals de burgerlijke herkomst van de naam vereist — een man in eenvoudige kledij die een klein kruis patée omhooghoudt: hij is de naamdrager zelf, de tempelman, die het teken van zijn plek door de eeuwen heen in ere houdt. De spreuk "Trouw aan de tempel" vat samen wat deze familie al generaties kenmerkt: een stille, standvastige verbondenheid met de grond en het geloof waaraan zij haar naam ontleent.
De geschiedenis van de naam TEMPELMAN
De achternaam Tempelman is een Nederlandse beroeps- of woonplaatsnaam die etymologisch is opgebouwd uit twee elementen: "tempel", verwijzend naar een kerkgebouw, kloostergoed of eigendom van de Tempeliers, en "man", een veelvoorkomend achtervoegsel in Nederlandse achternamen dat "man van" of "afkomstig van" betekent. De naam duidde oorspronkelijk waarschijnlijk op iemand die werkzaam was bij of woonachtig was nabij een tempel, kerk of kloostercomplex, of op een persoon die goederen beheerde die ooit toebehoorden aan de Orde van de Tempeliers. Deze middeleeuwse ridderorde bezat in de Lage Landen diverse landerijen en commanderijen, en gronden die na de opheffing van de orde in de veertiende eeuw in andere handen overgingen, bleven vaak de naam "tempel" dragen, wat weer aanleiding gaf tot familienamen zoals Tempelman voor degenen die er woonden of werkten.
Geografisch gezien komt de naam Tempelman voornamelijk voor in Nederland, met concentraties in Groningen, Drenthe en andere noordelijke en oostelijke provincies, waar plaatsnamen met "tempel" als element wijzen op historische Tempeliersbezittingen of kerkelijke gronden. De naam ontstond in een periode waarin achternamen in Nederland geleidelijk werden vastgelegd, met name vanaf de late middeleeuwen tot aan de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon in 1811, toen achternamen verplicht en officieel werden geregistreerd. Een opmerkelijk kenmerk van de naam is de link met religieuze en ridderlijke geschiedenis, waardoor families met deze naam soms een symbolische connectie voelen met middeleeuwse tradities. Tegenwoordig is Tempelman een relatief zeldzame maar herkenbare Nederlandse achternaam, die ook in gemigreerde vorm voorkomt in landen als de Verenigde Staten en Zuid-Afrika, waar Nederlandse emigranten in eerdere eeuwen hun familienamen meenamen.