SCHALKWIJK
„Vernoemd naar een polderdorp bij Haarlem”
Mijn achternaam blijkt letterlijk 'van het dorp Schalkwijk' te betekenen - ik draag een polder met me mee!
De betekenis van de achternaam SCHALKWIJK
Schalkwijk is een plaatsnaam-achternaam: wie zo heette kwam oorspronkelijk uit (of woonde bij) een plaats genaamd Schalkwijk, een buurtschap/dorp in het huidige Haarlem en ook een dorp bij Houten. De naam verwijst dus naar herkomst, niet naar een beroep of voorouder.
Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier SCHALKWIJK bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47
Bekijk het dossier SCHALKWIJK →De geschiedenis van de naam SCHALKWIJK
De achternaam Schalkwijk is een toponymische familienaam, wat betekent dat deze is afgeleid van een plaatsnaam. De naam verwijst naar het dorp Schalkwijk, gelegen in de gemeente Houten in de provincie Utrecht, en mogelijk ook naar de gelijknamige wijk in Haarlem. Etymologisch bestaat de naam uit twee delen: "schalk" en "wijk". Het element "wijk" is afkomstig van het Latijnse woord "vicus", wat nederzetting of woonplaats betekent, en komt veelvuldig voor in Nederlandse plaatsnamen. Het element "schalk" kan verwijzen naar een persoonsnaam of naar het Middelnederlandse woord voor knecht, dienaar of boerenknecht, wat duidt op een nederzetting die oorspronkelijk bewoond werd door dienstpersoneel of horigen van een grotere heerlijkheid. De naam Schalkwijk als plaatsnaam wordt al genoemd in middeleeuwse bronnen, wat wijst op een oude nederzettingsgeschiedenis in dit rivierengebied.
Als achternaam ontstond Schalkwijk waarschijnlijk in de late middeleeuwen of vroegmoderne tijd, toen mensen die verhuisden van deze plaatsen naar elders werden aangeduid met de naam van hun herkomstplaats, een gebruikelijke praktijk bij de vorming van Nederlandse achternamen. De naam is van oudsher geconcentreerd in de provincie Utrecht en Noord-Holland, met name in de regio rond Haarlem en Houten, waar de oorspronkelijke plaatsen zich bevinden. In de loop der eeuwen verspreidde de naam zich door migratie naar andere delen van Nederland en, door emigratie in de negentiende en twintigste eeuw, ook naar landen als de Verenigde Staten en Zuid-Afrika. Opmerkelijk is dat de naam relatief zeldzaam is gebleven vergeleken met andere Nederlandse toponymische achternamen, wat de familienaam een bijzonder regionaal karakter geeft en de band met de oorspronkelijke Utrechtse en Noord-Hollandse gebieden benadrukt.