ONCKELS
„Vernoemd naar Oncle - Vlaamse zoon van 'Onno' of 'Oenke'”
Mijn achternaam Onckels betekent letterlijk 'zoon van Onkel' - een oude Vlaamse voornaam!
De betekenis van de achternaam ONCKELS
Onckels is een patroniem: het betekent zoveel als 'zoon van Onkel of Onke', een Middelnederlandse voornaam die teruggaat op oude Germaanse namen beginnend met 'Ono' of 'Un'. De uitgang '-els' is een verkleinende of patronymische toevoeging die veel voorkomt in Vlaamse familienamen.
Het familiewapen van ONCKELS
„Uit één erf, één stam”
Doorsneden van goud en groen; boven drie eikenbladeren van groen naast elkaar geplaatst, onder een hoefijzervormig erfmerk (een gestileerde wolfshaak) van zilver.
De naam Onckels ontstond in de late middeleeuwen in de grensstreek tussen Twente, de Achterhoek en de aangrenzende Nedersaksische gebieden, als patroniem: "-els" duidde, net als "-sen" of "-ink", op afstamming — men was de zoon of het nageslacht van iemand die "Onck" heette, een verkorte of regionale vorm van een Germaanse voornaam als Onno of Odink. Het is geen naam van een beroep of een opvallende eigenschap, maar van herkomst binnen een kleine, hechte agrarische gemeenschap, waar de identiteit van een familie vaak nauwer verbonden was met het erf en de voorvader dan met wat men deed. Juist omdat de naam zo zeldzaam en lokaal gebleven is, draagt elke drager ervan een direct, ononderbroken lijntje naar die ene grondlegger.
Het schild is doorsneden van goud en groen, de kleuren van bewerkt korenland en het altijd aanwezige groen van de Achterhoek en Twente — het landschap waarin de familie wortelde. Boven, op het goud, staan drie eikenbladeren van groen: de eik was in deze streken de boom van het erf en het geslachtsteken van vele boerderijen, en drie bladeren staan hier voor de generaties die door de "-els"-uitgang in de naam zelf al werden aangeduid — zoon na zoon na zoon. Onder, op het groen, staat een erfmerk van zilver in de vorm van een wolfshaak: zulke gestileerde tekens werden in de Achterhoek en Twente gebruikt om vee, gereedschap en de eigen boerderij te merken, en verwijst rechtstreeks naar het "Onck"-erf waarnaar de eerste naamdrager werd genoemd. Boven het schild rijst uit de wrong van goud en groen opnieuw een eikenblad van groen als helmteken, een herhaling die de kern van het wapen bezegelt: de motto "Uit één erf, één stam" vat samen dat deze familie, hoe klein en verspreid ook, terug te voeren is tot één enkele plaats en één enkele naam.
De geschiedenis van de naam ONCKELS
De achternaam Onckels behoort tot de categorie van Nederlandse en Vlaamse patroniemnamen, gevormd op basis van een voornaam met een verkleinende of affectieve uitgang. Het element "Onck" verwijst vermoedelijk naar een verkorte of regionale variant van een Germaanse voornaam zoals Onno, Odink of een verwante vorm die veel voorkwam in het noordoosten van Nederland en aangrenzende Duitse gebieden. De uitgang "-els" functioneert hier als een patroniem-suffix, vergelijkbaar met "-sen" of "-s", en duidt oorspronkelijk op "zoon van" de betreffende naamdrager. Dergelijke namen ontstonden vaak in de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd, toen vaste achternamen geleidelijk werden ingevoerd, mede onder invloed van kerkelijke en later burgerlijke registratie. De naam wordt als zeldzaam beschouwd en komt slechts sporadisch voor in historische archieven, wat wijst op een beperkte, lokaal geconcentreerde familielijn.
Geografisch wordt de oorsprong van Onckels voornamelijk gesitueerd in de grensstreek tussen Nederland en Duitsland, met name in gebieden als Twente, de Achterhoek of aangrenzende Nedersaksische regio's, waar vergelijkbare naamvormen met de uitgang "-els" of "-ink" veelvuldig voorkomen. In deze streken speelde de agrarische samenleving een grote rol bij de naamvorming, waarbij familienamen vaak verbonden waren aan boerderijen, erven of de naam van de vader of grootvader. De historische betekenis van de naam ligt dan ook minder in een beroep of eigenschap, en meer in de afstammingslijn binnen een kleine, hechte gemeenschap. Opmerkel
