OOSTVOGELS
„Naam van een oostelijke vogelvanger of vogelaar”
Mijn achternaam Oostvogels verwijst mogelijk naar een oude huisnaam met een vogel uit het oosten erin!
De betekenis van de achternaam OOSTVOGELS
Oostvogels betekent letterlijk 'oostvogel(s)' en verwijst waarschijnlijk naar een bijnaam of herkomstaanduiding: iemand die uit het oosten kwam en met vogels werd geassocieerd, of een verbastering van een plaatsnaam/huisnaam met 'oost' erin gecombineerd met vogels als symbool. Mogelijk gaat het ook terug op een teken- of huisnaam 'de Oostvogel', zoals vroeger huizen en herbergen een naam en uithangbord hadden.
Het familiewapen van OOSTVOGELS
„Oostwaarts opgevlogen”
Doorsneden per pale van goud en azuur; rechts een opgaande zon van keel, links drie vliegende vogels van zilver, opklimmend naar de zon.
De naam Oostvogels ontstond in de Zuidelijke Nederlanden, in het gebied rond Antwerpen en Noord-Brabant, waar zij vanaf de zestiende en zeventiende eeuw in doop- en huwelijksregisters verschijnt. Zij is samengesteld uit "oost", dat wees op een oostelijke ligging of herkomst, en "vogels", dat verwees naar een plaats bekend om broedende of gevangen vogels, of naar een huisnaam: een huis met een vogelbeeld of -teken, in een tijd waarin woningen nog geen nummer maar een herkenbaar teken droegen. Wie in zulk een huis woonde, droeg de naam ervan verder, en zo werd een teken aan de gevel een naam voor geslachten nadien.
Het schild is doorsneden in goud en azuur, de twee velden van het huis en de hemel waaronder het stond. Rechts, in het goud, rijst een zon van keel op: het "oost" van de naam, de richting van de dageraad waar elke dag opnieuw begint. Links, in het azuur, klimmen drie vogels van zilver omhoog, gericht naar diezelfde zon: de "vogels" van de naam, hun aantal wijzend op eenheid van familie, hun vlucht op de blijvende beweging naar het licht. Boven het schild draagt de stalen toernooihelm een dekkleed van azuur en goud, en verheft zich als helmteken één enkele zilveren vogel die opstijgt naar een kleine gouden zon — het beeld van het schild herhaald in het klein, alsof elke generatie opnieuw opvliegt. De wapenspreuk "Oostwaarts opgevlogen" vat dit samen: een familie die, van een huis met een vogelteken vertrekkend, zich generatie na generatie oostwaarts en opwaarts heeft bewogen, naar het licht toe.
De geschiedenis van de naam OOSTVOGELS
De achternaam Oostvogels is een Nederlands-Vlaamse familienaam die is opgebouwd uit twee elementen: "oost" (verwijzend naar het oosten of een oostelijke ligging) en "vogels" (meervoud van vogel). Deze samenstelling wijst mogelijk op een herkomstnaam, waarbij de drager oorspronkelijk afkomstig was van een plaats of hoeve die bekendstond als "Oostvogel" of gelegen was in het oostelijke deel van een regio waar vogels een kenmerkend element vormden, wellicht als broedplaats voor vogels of in verband met vogelvangst. Een andere mogelijke verklaring is dat de naam ontstond als huisnaam: in de vroegmoderne tijd werden huizen in steden en dorpen vaak aangeduid met een naam of symbool, zoals een afbeelding van vogels, voordat een systematische huisnummering werd ingevoerd. Bewoners van een dergelijk huis namen dan de huisnaam later als achternaam aan, een gebruikelijke praktijk in de Zuidelijke Nederlanden en Vlaanderen.
Historisch gezien komt de naam Oostvogels vooral voor in het gebied van Vlaanderen en de Zuid-Nederlandse provincies, met name in de regio rond Antwerpen en Noord-Brabant, waar de grens tussen België en Nederland loopt. De naam duikt op in archiefstukken vanaf de zestiende en zeventiende eeuw, een periode waarin achternamen in de Lage Landen steeds vaster werden vastgelegd, mede door kerkelijke doop- en huwelijksreg