MEDEMA
„Friese naam voor iemand die bij een 'mede' (weiland) woonde”
Mijn naam Medema betekent zoiets als 'man van het hooiland' — pure Friese bodem!
De betekenis van de achternaam MEDEMA
Medema is een Friese herkomstnaam die verwijst naar het wonen bij of op een 'mede' (hooiland of weiland aan water). De achtervoeging '-ma' is typisch Fries en betekent zoveel als 'man van' of 'afkomstig van' die plek.
Het familiewapen van MEDEMA
„Uit huis en aarde”
Doorsnede golvend van azuur en sinopel, in het schildhoofd een zilveren huis met puntgevel staande op de golvende lijn, in de voet een gouden korenaar.
De naam Medema ontstond in het Fries-Groningse land, in een tijd toen achternamen nog geen wettelijke plicht waren maar afkomstnamen: het achtervoegsel "-ema" gaat terug op het Oudfriese "heem" of "hem", dat woonplaats of huis betekent, gevolgd door de naam van een stamvader — mogelijk Made, een korte vorm verwant aan Meindert. Zo werd Medema letterlijk "die van het huis van Made", een naam die geslachten lang de herinnering aan één voorvader en zijn erf levend hield, tot de naam in de negentiende eeuw onder het Napoleontische bestuur definitief werd vastgelegd voor boeren-, vissers- en handelsfamilies in het noorden.
Het schild toont een golvende deling van azuur en sinopel (blauw en groen): het water en het land van Friesland en Groningen, de twee elementen waartussen deze familie eeuwenlang leefde van visserij en landbouw. Op die golvende lijn staat het zilveren huis met puntgevel — de "heem" zelf, de woonplaats waaraan de naam Medema haar wortel ontleent, gebouwd op de grens van water en aarde zoals de eerste stamvader er zijn erf vestigde. In de voet staat de gouden korenaar (goud op groen): de vrucht van het land, teken van de agrarische bestaanszekerheid die geslacht na geslacht dit huis overeind hield. Het motto "Uit huis en aarde" vat de naam letterlijk samen — Medema, het huis, gedragen door de aarde en het water waarop het steunt.
De geschiedenis van de naam MEDEMA
De achternaam Medema is een typisch Fries-Groningse naam die behoort tot de categorie van patroniemen en plaatsnamen die eindigen op het achtervoegsel "-ema", een kenmerk dat veel voorkomt in namen uit het noorden van Nederland, met name Friesland en Groningen. Het achtervoegsel "-ema" is afgeleid van het oudfriese "heem" of "hem", wat "woonplaats" of "huis" betekent, en werd vaak gecombineerd met een voornaam of bijnaam van de stamvader om aan te geven "zoon van" of "afkomstig uit het huis van". De naam Medema zou kunnen zijn afgeleid van de voornaam "Made" of een variant daarvan, mogelijk verwant aan "Meindert" of vergelijkbare Germaanse voornamen die in de regio gangbaar waren. Deze naamgevingstraditie ontstond vooral in de periode voordat achternamen wettelijk verplicht werden gesteld, wat in Nederland pas in 1811 onder het bewind van Napoleon gebeurde.
Historisch gezien is de familie Medema voornamelijk terug te vinden in de provincies Friesland en Groningen, waar de naam al eeuwenlang voorkomt in doop-, trouw- en begraafregisters. Veel families met deze naam waren van oudsher werkzaam als boeren, vissers of handelaren, wat aansluit bij de agrarische en maritieme geschiedenis van deze regio's. In de negentiende eeuw, na de invoering van de verplichte burgerlijke stand, lieten veel Friese en Groningse families hun bestaande patroniemen of huisnamen officieel vastleggen, waardoor Medema als vaste achternaam werd bestendigd. Tegenwoordig komt de naam nog steeds relatief geconcentreerd voor in het noorden van Nederland, hoewel door migratie en emigratie, met name naar landen als de Verenigde Staten en Canada in de negentiende en twintigste eeuw, de naam ook internationaal verspreid is geraakt onder nakomelingen van Nederlandse emigranten.