MAATSEN
„Zoon van Maat: een patroniem uit Twente/Achterhoek”
Mijn achternaam Maatsen betekent letterlijk 'zoon van Maat' - een oud Nedersaksisch patroniem!
De betekenis van de achternaam MAATSEN
Maatsen betekent zoveel als 'zoon van Maat(s)'. Maat was een middeleeuwse roepnaam, mogelijk een verkorting van namen als Bartholomeus of Thomas, of afgeleid van 'maat' in de betekenis van kameraad/metgezel.
Het familiewapen van MAATSEN
„Eén stam, vele aren”
Van azuur en sinopel doorsneden; in het bovenste veld twee zilveren zessterren naast elkaar, in het benedenste veld een gouden korenschoof gebonden met een zilveren band.
De naam Maatsen ontstond vermoedelijk als patroniem in de Nederlandse en Nedersaksische streken, met name in Twente en de Achterhoek, in een tijd waarin het achtervoegsel "-sen" — een verkorting van "-zoon" — aangaf wiens zoon men was, lang voordat de Franse tijd rond 1811 vaste achternamen wettelijk verplichtte. De stam "Maats" verwijst hoogstwaarschijnlijk naar de voornaam Mathijs of Matthias, genoemd naar de apostel die na Judas' verraad in diens plaats werd gekozen, een populaire doopnaam in de middeleeuwen; daarnaast klinkt in "maat" ook de oude betekenis van kameraad of metgezel door, een bijnaam die evenzeer tot familienaam kon verstarren. Vanaf de zeventiende en achttiende eeuw duikt de naam op in doop-, trouw- en begraafregisters van agrarische gemeenschappen in het oosten van Nederland, waar zij, relatief zeldzaam vergeleken met namen als Janssen of Peters, van generatie op generatie werd doorgegeven binnen een beperkt aantal boerenfamilies — tot de naam door emigratie naar de Verenigde Staten en Canada zich verder over de wereld verspreidde.
Het schild is doorsneden van azuur en sinopel, de blauwe hemel boven het groene land van het oosten waarin deze familie wortelde. In het bovenste, azuren veld staan twee zilveren zessterren: zij verwijzen naar Matthias, de apostel wiens naam aan de stam "Maats" ten grondslag ligt, en staan tevens, in het paar, voor het "maat"-zijn — het kameraadschap en verbondenheid die de naam evenzeer kan uitdrukken. In het benedenste, groene veld rijst een gouden korenschoof, gebonden met een zilveren band: het beeld van de agrarische gemeenschappen waarin de naam Maatsen generaties lang werd doorgegeven, de oogst als bewijs van vasthoudende arbeid op eigen grond. De helm boven het schild draagt als helmteken opnieuw een zilveren zesster tussen twee gouden aren, die de wortel van de naam en haar latere vertakking in één beeld samenbrengen. Het devies "Eén stam, vele aren" vat deze geschiedenis samen: uit een beperkt aantal stamvaders in het oosten van Nederland groeide een familie die zich, als aren aan een schoof, over de wereld heeft verspreid. Dit is een nieuw ontworpen wapen in de heraldische traditie, gemaakt om de betekenis en herkomst van de naam Maatsen zichtbaar te eren — geen historisch overgeleverd familiewapen.
De geschiedenis van de naam MAATSEN
De achternaam Maatsen is een Nederlandse familienaam die vermoedelijk is ontstaan als patroniem, een naamvorm die aangeeft dat iemand "zoon van" een bepaalde persoon was. Het achtervoegsel "-sen" is een verkorting van "-zoon" en komt veel voor in Nederlandse en Nedersaksische streken, met name in Twente, de Achterhoek en delen van Noord-Nederland waar patroniemen lange tijd gebruikelijk waren voordat vaste achternamen wettelijk verplicht werden gesteld tijdens de Franse tijd rond 1811. De stam "Maats" kan afgeleid zijn van de voornaam Mathijs of Matthias, een populaire doopnaam in de middeleeuwen die verwees naar de apostel Matthias. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat de naam teruggaat op het woord "maat", in de betekenis van kameraad, metgezel of zakenpartner, wat destijds ook als bijnaam kon dienen die later tot een familienaam verstarde.
Historisch gezien duiken namen als Maatsen op in doop-, trouw- en begraafregisters vanaf de zeventiende en achttiende eeuw, voornamelijk in het oosten van Nederland. De naam is relatief zeldzaam vergeleken met andere patroniemen zoals Janssen of Peters, wat erop wijst dat de familie zich mogelijk uit een beperkt aantal stamvaders heeft verspreid. Genealogisch onderzoek naar de naam Maatsen toont vaak concentraties in agrarische gemeenschappen, waar de naam werd doorgegeven binnen boerenfamilies en lokale gemeenschappen. Door emigratie in de negentiende en twintigste eeuw, onder meer naar de Verenigde Staten en Canada,