KWINKELENBERG
„Naam van een heuvel met een kronkel of bocht”
Mijn achternaam verwijst naar een kronkelende heuvel ergens in de Achterhoek!
De betekenis van de achternaam KWINKELENBERG
Kwinkelenberg is een plaatsnaam-achternaam: hij verwijst naar iemand die woonde bij of afkomstig was van een 'kwinkel'-berg, waarbij 'kwinkel' vermoedelijk duidt op een bocht, kronkel of hoek in het landschap. Zo werd de naam een herkenningsteken voor een familie uit een specifieke, kenmerkende plek met een glooiende of kronkelende heuvel.
Het familiewapen van KWINKELENBERG
„Zingend op de hoogte”
Doorsneden: I in azuur drie vliegende leeuweriken van goud, II in sinopel een drieheuvel van goud, waarvan de middelste top getopt met een bloeiende meidoorntak van zilver.
De naam Kwinkelenberg is een Nederlandse toponymische familienaam, ontstaan uit de aanduiding van een woonplek: een verhoging in het landschap — vandaar het element "-berg", dat in Oost-Nederland en Twente veel voorkomt als verwijzing naar een heuvel, duin of hoger gelegen erf. Het voorvoegsel "Kwinkelen-" wijst vermoedelijk op een lokale plaats- of veldnaam die verwant is aan het werkwoord "kwinkeleren", het vrolijk zingen van vogels, en suggereert dat deze hoogte bekendstond als een levendige, vogelrijke plek. Pas na de invoering van de Burgerlijke Stand in de negentiende eeuw werd deze beschrijving vastgelegd als erfelijke achternaam, waarmee generatie na generatie de herinnering aan die zingende heuvel werd doorgegeven.
Het schild is doorsneden om de twee delen van de naam zichtbaar te maken: het bovenste veld in azuur draagt drie vliegende leeuweriken van goud, die het "kwinkeleren" verbeelden — het vrolijke vogelgezang dat de oorspronkelijke plek zijn karakter gaf. Het onderste veld in sinopel toont een drieheuvel van goud, de directe verbeelding van "-berg", de verhoging waarnaar het erf werd genoemd. Op de middelste top staat een bloeiende meidoorntak van zilver, teken van een levendige, pittoreske omgeving en van nieuwe groei die telkens terugkeert. Het devies "Zingend op de hoogte" verenigt beide delen van de naam: de vreugde van het gezang en de vastheid van de heuvel, een familie die haar plaats kent en er met een licht hart op staat.
De geschiedenis van de naam KWINKELENBERG
De achternaam Kwinkelenberg behoort tot de categorie van Nederlandse toponymische familienamen, dat wil zeggen namen die zijn afgeleid van een plaats, een landschapskenmerk of een woonlocatie. Het element "-berg" aan het einde van de naam duidt doorgaans op een verhoging in het landschap, zoals een heuvel, duin of hoogte, en komt veel voor in achternamen uit met name Oost-Nederland en Twente, een regio waar veel familienamen zijn ontstaan naar aanleiding van de ligging van een boerderij of erf ten opzichte van een dergelijk landschapselement. Het voorvoegsel "Kwinkelen-" is vermoedelijk afgeleid van een lokale plaats- of veldnaam, mogelijk verwant aan het werkwoord "kwinkeleren", dat in het Nederlands verwijst naar het vrolijk zingen van vogels, wat suggereert dat de oorspronkelijke locatie bekend stond om zijn vogelrijkdom of een pittoreske, levendige omgeving. Andere mogelijke verklaringen wijzen op een verbastering van een streeknaam die in de loop der eeuwen fonetisch is veranderd door mondelinge overlevering en regionale dialectinvloeden.
Historisch gezien ontstonden dit soort samengestelde achternamen vaak pas na de invoering van de Burgerlijke