HORNMAN
„Naam van de hoornblazer of de man bij de horenboerderij”
Mijn achternaam Hornman betekent waarschijnlijk 'hoornblazer' of 'man uit Horn' — eeuwenoude wortels!
De betekenis van de achternaam HORNMAN
Hornman verwijst waarschijnlijk naar iemand die de hoorn blies, bijvoorbeeld als wachter, jager of veehoeder, of naar iemand die woonde bij een plek met de naam 'Horn' (een hoekige landtong of uithoek). De naam combineert 'hoorn' met het achtervoegsel '-man', dat vaak een beroep of herkomst aanduidt.
Het familiewapen van HORNMAN
„Trouw aan de klank”
Doorsneden van lazuur en goud; in het lazuurblauwe deel een golvende zilveren dwarsbalk met daarboven een gouden jachthoorn, gesnoerd, met de mond naar de linkerzijde; in het gouden deel een spiegelbeeldige jachthoorn van lazuur.
De naam Hornman voert terug op het Middelnederlandse woord "hoorn", dat meerdere sporen in zich draagt: het kan wijzen naar de Noord-Hollandse Hanze- en VOC-stad Hoorn, naar een landtong of bocht in het landschap waar men woonde, of naar het beroep van hoornblazer of hoornbewerker, iemand die met signalen waarschuwde of uit dierenhoorn gebruiksvoorwerpen sneed. Het achtervoegsel "-man" bevestigde die band met plaats of ambacht en maakte er, na de invoering van de burgerlijke stand in 1811, een vaste familienaam van. Zo draagt de naam zowel de herinnering aan een havenstad aan het water als aan een klank die waarschuwde, riep en verbond — een naam die is gebouwd uit geluid en grond tegelijk.
Het schild is doorsneden van lazuur (blauw) en goud, de kleuren van water en van de gouden welvaart die Hoorn als Hanze- en VOC-stad kenmerkte. In het blauwe veld golft een zilveren dwarsbalk, het beeld van de kustlijn en de haven die de stad Hoorn definieerden, en daarboven staat een gouden jachthoorn — een sprekend (cant) wapenbeeld dat de naam letterlijk verklankt: de hoorn die riep over het water. In het gouden veld herhaalt zich diezelfde hoorn, nu in lazuur, als spiegelbeeld: een teken dat de naam zich generatie na generatie heeft laten weerkaatsen, altijd zichzelf herkenbaar, ook wanneer de omgeving verandert. Het crest boven de helm toont eenmaal meer de gouden jachthoorn, aan een blauw snoer, als samenvatting van het hele verhaal, terwijl de wapenspreuk "Trouw aan de klank" uitdrukt dat de familie Hornman, van haven tot hoeve, van ambacht tot naam, trouw is gebleven aan het signaal waarmee zij ooit begon.
De geschiedenis van de naam HORNMAN
De achternaam Hornman is van Nederlandse en Nederduitse oorsprong en behoort tot de categorie samengestelde namen, gevormd uit het zelfstandig naamwoord "hoorn" en het achtervoegsel "-man". Het element "hoorn" kan verschillende betekenissen hebben gehad: het kan verwijzen naar de stad Hoorn in Noord-Holland, een belangrijke Hanzestad en later VOC-vestigingsplaats, waardoor de naam een herkomstnaam zou kunnen zijn voor iemand die uit deze plaats afkomstig was. Daarnaast kan "hoorn" ook duiden op een landschappelijk kenmerk, zoals een landtong, hoek of bocht in het landschap, wat veel voorkomt in Nederlandse toponymie. Een derde mogelijkheid is een beroepsnaam, verwijzend naar iemand die als hoornblazer werkte, bijvoorbeeld als nachtwaker, herder of signaalgever, of naar een hoornbewerker die gebruiksvoorwerpen vervaardigde uit dierenhoorns. Het achtervoegsel "-man" was in de Middeleeuwen en vroegmoderne tijd zeer gebruikelijk om beroeps-, herkomst- of bijnamen om te vormen tot achternamen, en benadrukte de connectie van een persoon met een bepaalde plaats, functie of kenmerk.
De naam Hornman komt van oudsher voornamelijk voor in Nederland, met concentraties in gebieden waar handel en ambacht floreerden, met name in de provincies Noord-Holland en Friesland. Tijdens de vroegmoderne periode, toen achternamen in de Lage Landen geleidelijk verplicht en gestandaardiseerd werden onder invloed van bestuurlijke hervormingen, met name na de invoering van de Franse burgerlijke stand in 1811, kregen veel families met een dergelijke beroeps- of herkomstaanduiding hun naam officieel vastgelegd. Hoewel
