HIPPE
„Van 'levendig en vlug' tot een middeleeuwse bijnaam”
Mijn achternaam Hippe betekent zoiets als 'vlug' of 'levendig' - een bijnaam uit de middeleeuwen!
De betekenis van de achternaam HIPPE
Hippe is vermoedelijk een bijnaam die teruggaat op het Middelnederlandse of Middelhoogduitse woord 'hip(pe)', dat zoiets als vlug, levendig of dartel betekende. Het kan ook verwijzen naar 'hippe', een oud woord voor een soort sikkel of snoeimes, wat wijst op een beroepsmatige herkomst.
Het familiewapen van HIPPE
„Licht van voet, vast van hart”
Doorsneden van zilver en sinopel; in het schildhoofd een springende ree van sabel, in de voet een heuvel van sinopel met daarop een klaverblad van zilver.
De naam Hippe voert terug naar de Nederduitse en Nederlandse taalgrensgebieden, waar zij vermoedelijk ontstond uit de persoonsnaam Hippo of Hipp — een verkorting van oudere Germaanse namen met het element 'hild' (strijd) — óf, minstens zo aannemelijk, uit het dialectwoord 'hippen', dat 'springen' of 'huppelen' betekende. Die tweede verklaring wijst op een bijnaam voor een levendig, energiek mens, iemand die opviel door beweeglijkheid en veerkracht. In de late middeleeuwen, toen erfelijke achternamen wijdverbreid raakten onder ambachtslieden, boeren en kleine handelaren in Overijssel, Groningen en Noord-Duitsland, werd zulk een bijnaam vastgelegd als familienaam — zeldzaam gebleven, wat suggereert dat de families Hippe zich onafhankelijk van elkaar op meerdere plaatsen vormden, elk met hun eigen wortels maar met hetzelfde kenmerk van vitaliteit.
Het schild is doorsneden van zilver en sinopel (groen), een eenvoudige maar sprekende scheiding tussen hemel en aarde. In het schildhoofd springt een ree van sabel (zwart) — een sprekend wapen bij uitstek, want de beweging van het dier verbeeldt letterlijk het woord 'hippen': lenig, waakzaam, nooit stilstaand. De voet toont een heuvel van sinopel met een klaverblad van zilver: de heuvel staat voor de grond waaruit het geslacht voortkwam — het platteland van boeren en ambachtslieden — en het klaverblad, zeldzaam en geluk brengend, verwijst naar de zeldzaamheid van de naam zelf en naar de bescheiden voorspoed die met volharding werd verdiend. Boven het schild draagt de stalen toernooihelm, in burgerlijke traditie zonder kroon, een mantel van groen en zilver die de tinctuur van het schild herhaalt; als helmteken herrijst dezelfde springende ree, alsof zij zich losmaakt van de helm zelf — een beeld van blijvende beweeglijkheid door de generaties heen. De zinspreuk 'Licht van voet, vast van hart' verenigt tenslotte de twee gezichten van de naam: de sprong van 'hippen' en de standvastigheid van 'hild', lichtheid en vastberadenheid in één devies.
De geschiedenis van de naam HIPPE
De achternaam Hippe heeft vermoedelijk Germaanse wortels en wordt voornamelijk aangetroffen in Duitsland en Nederland, met name in gebieden die grenzen aan het Duitse taalgebied. Etymologisch wordt de naam vaak in verband gebracht met de Middelnederduitse of Middelhoogduitse persoonsnaam Hippo of Hipp, mogelijk een verkorte vorm van oudere Germaanse namen die begonnen met het element "hild" (strijd) of "hab" (bezitten). Een andere mogelijke verklaring is dat de naam is afgeleid van een bijnaam, gerelateerd aan het woord "hippen", wat in sommige Nederduitse dialecten "springen" of "huppelen" betekende, mogelijk verwijzend naar een levendig of energiek persoon. Ook wordt wel gesuggereerd dat de naam afkomstig kan zijn van een plaatsnaam of van een beroepsaanduiding, hoewel dit minder goed gedocumenteerd is.
Historisch gezien duiken families met de naam Hippe al op in middeleeuwse en vroegmoderne archieven, voornamelijk in Noord-Duitsland en aangrenzende Nederlandse regio's zoals Overijssel en Groningen, waar handels- en migratiebewegingen tussen Duitse en Nederlandse gebieden gebruikelijk waren. De naam kwam vaker voor onder ambachtslieden, boeren en kleine handelaren, wat typisch is voor achternamen die in de late middeleeuwen ontstonden toen erfelijke familienamen wijdverspreid raakten. Opmerkelijk is dat de naam relatief zeldzaam is gebleven in vergelijking met veel voorkomende Germaanse achternamen, wat suggereert dat families met deze naam zich mogelijk beperkt hebben verspreid of dat de naam op meerdere onafhankelijke momenten en plaatsen is ontstaan. Tegenwoordig komt de naam Hippe nog steeds voor in Duitsland, Nederland en door emigratie ook in landen zoals de Verenigde Staten, waar Duitse en Nederlandse immigranten in de negentiende en twintigste eeuw hun familienamen meenamen.