HERREWIJNEN
„Vernoemd naar het dorp Herwijnen aan de Waal”
Mijn achternaam verwijst naar het dorpje Herwijnen aan de Waal - mijn voorouders kwamen letterlijk van de rivier!
De betekenis van de achternaam HERREWIJNEN
Herrewijnen is een verbasterde vorm van 'Herwijnen', een plaatsnaam in de Betuwe (Gelderland). De naam duidt oorspronkelijk iemand aan die uit dat dorp afkomstig was of daar vandaan verhuisde.
Het familiewapen van HERREWIJNEN
„Waar heer en beek verenigd”
Gedeeld door een golvende dwarsbalk van zilver: boven van azuur, beneden van sinopel, waarin een gouden zandheuvel vergezeld van drie zilveren elzenbladeren geplaatst twee en een, gedekt met een gestalen toernooihelm met dekkleden van azuur en sinopel gevoerd van zilver, gehecht met een gouden heuveltje waaruit een zilveren bladertak oprijst.
De naam Herrewijnen voert terug naar Herwijnen, een dorp in de Gelderse Betuwe, gelegen aan de rivier de Waal. Wie in de late middeleeuwen elders zijn intrek nam, droeg vaak de herkomstplaats als herkenning met zich mee, en zo ontstonden namen als Van Herwijnen en variaties daarop, waaronder Herrewijnen, met de extra 'r' die in kerkregisters en later de burgerlijke stand van 1811-1812 sloop door verschillen in uitspraak en schrijfwijze. De plaatsnaam zelf is vermoedelijk een samenstelling van 'heer' of 'haar', een oud woord voor hoger gelegen zandgrond, en 'wijnen', verwant aan een beekje of waterloop — een naam die het landschap van de rivierklei zelf beschrijft: droge grond naast stromend water.
Het wapen verbeeldt precies dat landschap. De golvende zilveren dwarsbalk stelt de waterloop voor die de naam 'wijnen' droeg, scheidend tussen het azuren bovenveld — het water en de lucht erboven — en het sinopelen (groene) benedenveld, de vruchtbare oeverground. Op die groene grond rust de gouden zandheuvel, de 'heer' of hoger gelegen zandgrond waaraan het eerste naamdeel refereert: goud omdat deze hogere grond in het rivierenlandschap kostbaar droog land betekende temidden van moeras. De drie zilveren bladeren, gerangschikt twee-en-een boven de golvende lijn, verwijzen naar de begroeiing langs de oever die zulke nederzettingen typeerde en staan tevens voor de generaties van het geslacht die, als takken aan één stam, voortkwamen uit die ene plaats aan de Waal. De helm, in burgerlijke stijl zonder kroon, draagt als helmteken hetzelfde heuveltje met bladertak, een echo van het schild die de blijvende band tussen hoogte en water bekrachtigt. De spreuk 'Waar heer en beek verenigd' vat ten slotte de kern van de naam samen: de plek waar droge grond en stromend water elkaar ontmoeten, en waaruit dit geslacht ooit zijn naam ontleende. Dit wapen is een nieuw ontworpen familiewapen in heraldische traditie, geen historisch overgeleverd wapen.
De geschiedenis van de naam HERREWIJNEN
De achternaam Herrewijnen behoort tot de categorie toponymische familienamen, wat betekent dat de naam oorspronkelijk verwees naar de herkomst van een persoon uit een specifieke plaats. De naam vertoont een sterke gelijkenis met en is vermoedelijk afgeleid van Herwijnen, een dorp gelegen in de Nederlandse provincie Gelderland, aan de rivier de Waal in de gemeente West Betuwe. De extra 'r' in Herrewijnen kan het resultaat zijn van regionale uitspraakvarianten of schrijfwijzen die in de loop der eeuwen zijn ontstaan, een verschijnsel dat vaker voorkwam bij het vastleggen van namen in kerkregisters en later burgerlijke stand vóór er sprake was van gestandaardiseerde spelling. Etymologisch gezien wordt de plaatsnaam Herwijnen vaak verklaard als een samenstelling van een persoonsnaam of een oud woord verwant aan "heer" of "haar" (in de betekenis van hoger gelegen zandgrond) met het element "wijnen", wat mogelijk teruggaat op een oud woord voor beekje, waterloop of moerassig gebied. Dit soort samenstellingen komt vaker voor in rivierkleigebieden, waar nederzettingen vaak vernoemd werden naar landschappelijke kenmerken zoals waterlopen, hoogten of begroeiing.
Historisch gezien ontstonden achternamen zoals Herrewijnen voornamelijk vanaf de late middeleeuwen en werden ze definitief vastgelegd tijdens de Napoleontische tijd, toen in 1811 en 1812 de burgerlijke stand werd ingevoerd en inwoners van de Nederlanden verplicht werden een vaste familienaam te registreren. Mensen die oorspronkelijk uit of nabij Herwijnen afkomstig waren en zich elders vestigden, namen de plaatsnaam vaak over als identificerend achtervoegsel, wat resulteerde in namen als Van Herwijnen of varianten daarvan, waaronder mogel