HEIJMAN
„Heijman: de man van het huis of de heg”
Blijkbaar betekent mijn naam zoiets als 'man van de heg of het erf' – lekker landelijk!
De betekenis van de achternaam HEIJMAN
Heijman is een Nederlandse achternaam die waarschijnlijk teruggaat op 'heem-man' of 'hei-man': iemand die bij de nederzetting (heem), de omheining (heg) of het heideveld woonde. Het kan ook een verbastering zijn van de voornaam Hendrik of Heiman, een oude Germaanse persoonsnaam.
Het familiewapen van HEIJMAN
„Heer in eigen huis”
Gedeeld: I in azuur een omheind huis van zilver op een heuveltje van hetzelfde; II in goud een leeuw van keel, opspringend, in de rechtervoorpoot een sleutel van zilver houdend.
De naam Heijman is een patroniem, ontstaan uit de roepnaam "Hein" — de vertrouwde verkorting van Hendrik, dat zelf teruggaat op het Germaanse "Heimirich": een samenstelling van "heim" (huis, woonplaats) en "rik" (machtig, heerser). Met het achtervoegsel "-man" werd oorspronkelijk aangeduid wie de zoon of afstammeling was van deze Hein, of wie als man van het huis gezag droeg over het eigen erf. Vanaf de zestiende en zeventiende eeuw raakte deze aanduiding vast als familienaam, en met de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811 werd Heijman definitief verankerd — een naam die van generatie op generatie de herinnering aan huis en heerschap doorgeeft.
Het schild is daarom gedeeld in twee sprekende helften, elk met een eigen deel van de naam verbeeld. Links, in azuur, staat het zilveren huis op zijn heuveltje: het "heim" uit Heimirich, het woonhuis dat de kern van de naam vormt, rustig en onwrikbaar gebouwd op vaste grond. Rechts, in goud, verrijst de opspringende leeuw van keel met de zilveren sleutel in de poot: de leeuw verbeeldt "rik", de macht en het gezag van de heerser, terwijl de sleutel het beeld van de "man" van het huis voltooit — hij die de poort bewaakt en over het eigen erf regeert. Boven het schild draagt de stalen toernooihelm met dekkleden in azuur en goud een uitkomende halve leeuw met dezelfde sleutel, als bekroning van diezelfde gedachte. De spreuk "Heer in eigen huis" vat samen wat de naam Heijman van oudsher belooft: gezag, geborgenheid en trouw aan de plek die men de zijne noemt.
De geschiedenis van de naam HEIJMAN
De achternaam Heijman behoort tot de categorie van patroniemen die in de Nederlandse en Vlaamse naamgeving veelvuldig voorkomen. De naam is afgeleid van de voornaam "Heijman" of "Heiman", welke op zijn beurt een verbastering of variant is van "Heinman", samengesteld uit "Hein" (een gangbare korte vorm van Hendrik, zelf afkomstig van het Germaanse "Heimirich", bestaande uit "heim" wat huis of woonplaats betekent, en "rik" wat machtig of heerser betekent) en het achtervoegsel "man". Dit achtervoegsel werd vaak toegevoegd om aan te duiden dat iemand de zoon of afstammeling was van een persoon met de voornaam Hein, of om een beroep of kenmerk aan te duiden dat verbonden was aan het huishouden. De spellingsvariant met "ij" in plaats van "i" is typisch voor de Nederlandse taal, waarbij de "ij" een lange klinkerklank vertegenwoordigt die in oudere geschriften soms ook als "y" werd weergegeven. Namen als Heijman, Heiman, Heinman en Heynman zijn dan ook als varianten van elkaar te beschouwen, ontstaan door regionale en tijdgebonden verschillen in spelling voordat de Nederlandse spelling gestandaardiseerd werd in de negentiende eeuw.
Geografisch gezien wordt de naam Heijman vooral aangetroffen in Nederland, met concentraties in provincies als Noord-Brabant, Zuid-Holland en Gelderland, hoewel de naam door migratie ook in België en daarbuiten voorkomt. De historische betekenis van de naam is nauw verbonden met de middeleeuwse gewoonte om patroniemen te gebruiken als vaste familienamen, een praktijk die in de Nederlanden vooral vanaf de zestiende en zeventiende eeuw gangbaar werd en die definitief werd vastgelegd tijdens de Franse overheersing onder Napoleon, toen in 1811 de verplichte registratie van achternamen werd ingevoerd via de Burgerlijke Stand. Een opmerkelijk kenmerk van de naam Heijman is dat deze, net als veel andere Nederlandse namen met het achtervoegsel "-man", oorspronkelijk niet alleen een familier