GROLLE
„Vernoemd naar Groenlo, het Achterhoekse 'Grolle'”
Mijn achternaam Grolle blijkt terug te gaan op de bijnaam van de vestingstad Groenlo!
De betekenis van de achternaam GROLLE
Grolle is hoogstwaarschijnlijk een plaatsnaam-achternaam, afgeleid van Groenlo, een vestingstadje in de Achterhoek dat in de volksmond al eeuwenlang 'Grolle' wordt genoemd. De naam duidde oorspronkelijk iemand aan die uit Groenlo kwam of daar vandaan verhuisde.
Het familiewapen van GROLLE
„Onwrikbaar als Grolle”
Doorsneden: I in rood een zilveren vestingmuur met drie getinneerde torens; II in zwart een gouden korenschoof tussen twee gouden eikels; helmteken een zilveren toren waaruit een zwarte halve leeuw met een gouden eikeltakje in de klauw opkomt; wrong en dekkleden rood en zilver, gevoerd van zwart en goud.
De naam Grolle voert terug naar de Achterhoek, naar de stad die wij nu Groenlo kennen maar die eeuwenlang eenvoudigweg "Grolle" of "Grol" werd genoemd. Wie zich elders vestigde en van daar afkomstig was, ging als "van Grolle" of "Grolle" door het leven — een naam die de herinnering aan de eigen bakermat met zich meedroeg, generatie na generatie. Diezelfde plaats werd wereldberoemd door het Beleg van Grolle in 1627, toen stadhouder Frederik Hendrik de vesting op de Spanjaarden heroverde: een moment van standvastigheid en overwinning dat zich in het collectieve geheugen van de streek heeft gegrift. Sommigen wijzen ook op het Duitse "Groll" (wrok, verbittenheid) als mogelijke herkomst van een bijnaam, maar het is vooral de plaatsnaam die als drager van identiteit door de eeuwen heen is blijven leven.
Het schild is doorsneden om deze twee lagen van de naam te verbeelden. Boven, in het rood, staat de zilveren vestingmuur met drie torens: een directe verwijzing naar de belegerde en heroverde stad Grolle, het rood als kleur van moed en van het bloed dat voor die grond is vergoten. Onder, in het zwart, rusten de gouden korenschoof en de twee gouden eikels: het vruchtbare Achterhoekse land waaruit de familie voortkwam, de oogst en de eeuwenoude eiken die de streek kenmerken. Het helmteken herhaalt de vesting in de zilveren toren, waaruit een zwarte halve leeuw opkomt met een eikeltakje in de klauw — de waakzaamheid van de stad versmolten met de kracht van het land. De wapenspreuk "Onwrikbaar als Grolle" vat samen wat deze naam in de kern draagt: een standvastigheid, geboren uit een plaats die belegering doorstond en daardoor voor altijd verbonden bleef aan wie haar naam voortdroegen.
De geschiedenis van de naam GROLLE
De achternaam Grolle vindt zijn oorsprong waarschijnlijk in de Achterhoek, in de regio rond de huidige stad Groenlo in Gelderland. Deze plaats werd in oude bronnen en tot in de zeventiende eeuw vaak aangeduid als "Grolle" of "Grol", een naam die vooral bekend is geworden door het beroemde Beleg van Grolle in 1627, toen stadhouder Frederik Hendrik de stad op de Spanjaarden heroverde. Achternamen die zijn afgeleid van plaatsnamen ontstonden doorgaans wanneer iemand zich elders vestigde en werd aangeduid naar zijn herkomstplaats, zoals "van Grolle" of eenvoudigweg "Grolle". Op deze manier droeg de familienaam de herinnering aan de oorspronkelijke woonplaats van een voorvader met zich mee, een gebruikelijk patroon in de Nederlandse en Nedersaksische naamgeving uit de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd.
Naast deze toponymische verklaring wordt ook wel gewezen op een mogelijke verwantschap met het Duitse woord "Groll", dat wrok of nijd betekent, wat zou kunnen wijzen op een bijnaam die aan een voorouder werd gegeven vanwege diens karakter