GOEMAAT.
„Boer bij een goed stuk maatland”
Mijn naam Goemaat verwijst naar een voorvader met een stuk goed hooiland — letterlijk "goede maat"!
De betekenis van de achternaam GOEMAAT.
Goemaat is een Nederlandse plaatsnaam-achternaam, vermoedelijk afgeleid van "goede maat" of "goedmaat" — een aanduiding voor een vruchtbaar stuk hooi- of weiland (maat = laaggelegen grasland langs een rivier). De naam wijst waarschijnlijk naar een voorvader die woonde bij of eigenaar was van zo'n vruchtbaar stuk land.
Het familiewapen van GOEMAAT.
„Goede grond, vast geslacht”
In sinopel een golvende zilveren dwarsbalk, vergezeld van drie gouden graspollen boven en een gouden hooischoof in de voet.
De naam Goemaat is ontstaan in het oosten van Nederland, in de streken Twente en de Achterhoek, waar zij verwees naar een boerderij of erf gelegen bij een "goede maat": een vruchtbaar en waardevol stuk hooiland langs een waterloop. In deze streek was het lange tijd gebruikelijk dat bewoners de naam van hun erf overnamen als achternaam, zodat de naam Goemaat generaties lang verbonden bleef aan één en dezelfde plek — niet aan bloedverwantschap, maar aan het land zelf. Pas bij de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon werd deze eeuwenoude erfnaam definitief vastgelegd, en zo bleef de naam beperkt tot Overijssel en omliggende gebieden waar de grond die haar voortbracht nog altijd te vinden is.
Het schild toont een veld van sinopel (groen), de kleur van het weiland waaraan de naam haar oorsprong ontleent. De golvende zilveren dwarsbalk verbeeldt de waterloop langs welke de laaggelegen "maat" lag, het vochtige grasland dat de familie haar naam gaf. De drie gouden graspollen boven de balk staan voor de groei en vruchtbaarheid van dat land, terwijl de gouden hooischoof in de voet de oogst verbeeldt: het tastbare bewijs dat de grond goed was, de "goe maat" zelf. In het helmteken keert dezelfde gouden schoof terug boven de helm, als bekroning van wat op het schild geoogst wordt. De wapenspreuk "Goede grond, vast geslacht" verbindt de vruchtbare bodem uit de naam met de generaties die er, zoals de naam zelf, onafgebroken op gevestigd bleven.
De geschiedenis van de naam GOEMAAT.
De achternaam Goemaat is een typisch Nederlandse familienaam die zijn wortels heeft in het oosten van Nederland, met name in de regio's Twente en de Achterhoek in de provincie Overijssel en Gelderland. Etymologisch gezien is de naam samengesteld uit twee elementen: "goe" (een variant van "goed", dat zowel "goed" als "bezitting" kan betekenen) en "maat", een veelvoorkomend suffix in deze streken dat verwijst naar laaggelegen graslanden, weilanden of hooiland langs waterlopen. Namen met het element "-maat" waren in deze regio zeer gebruikelijk als aanduiding voor boerderijen en erven die gelegen waren bij of omringd werden door dergelijke vochtige weidegronden. De naam Goemaat verwijst dus waarschijnlijk naar een boerderij of erf dat bekendstond als een "goede maat", ofwel een vruchtbaar of waardevol stuk weiland, en werd van deze plaatsnaam afgeleid als achternaam voor de bewoners of eigenaren ervan.
De historische betekenis van de naam Goemaat is nauw verbonden met het systeem van erfnamen dat in het oosten van Nederland lange tijd gangbaar was: bewoners van een boerderij namen vaak de naam van die boerderij of het omliggende land over als achternaam, onafhankelijk van hun bloedverwantschap. Dit verklaart waarom families met de naam Goemaat vaak generaties lang in dezelfde streek gevestigd bleven, verbonden aan het land waarnaar de naam verwees. Bij de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon in het begin van de negentiende eeuw werden dergelijke erf- en plaatsnamen definitief vastgelegd als officiële achternamen, wat de verspreiding van de naam Goemaat in de negentiende en twintigste eeuw beperkt hield tot voornamelijk Overijssel en aangrenzende gebieden. Tegenwoordig is de naam rel