FRANKEMA
„Friese naam voor 'zoon van Franke' – een erfgenaam van de Franken”
Mijn achternaam Frankema betekent zo goed als 'zoon van Franke' – Friese wortels in elke lettergreep!
De betekenis van de achternaam FRANKEMA
Frankema is een Friese patroniemnaam die teruggaat op de voornaam Franke, een verkorting van Frank of Franco. De achtervoeging '-ma' betekent 'zoon van' of 'afkomstig van', dus Frankema betekent zoiets als 'zoon van Franke'.
Het familiewapen van FRANKEMA
„Uit Frank geboren, in Friesland gegroeid”
Doorsneden van azuur en sinopel; in het schildhoofd drie zilveren francisca's (Frankische werpbijlen) naast elkaar geplaatst met de bladen naar rechts, in de voet een golvende zilveren dwarsbalk.
De naam Frankema ontstond in Friesland, waarschijnlijk in de late middeleeuwen of vroegmoderne tijd, toen het gebruikelijk was een voornaam als "Frank" of "Franke" te verbinden met het Friese achtervoegsel "-ema", dat zoveel betekent als "afkomstig van het huis van" of "zoon van". Zo werd de herinnering aan een voorvader met de Germaanse naam Frank — zelf verwijzend naar de stam der Franken — vastgelegd in een geslachtsnaam die generaties lang stand hield in de Friese dorpen en steden waar de familie leefde van landbouw, veeteelt en ambacht. Toen in 1811 de Napoleontische wetgeving vaste achternamen verplicht stelde, bevestigde dit slechts wat de gemeenschap al lang wist: dit was het huis van Franke's nakomelingen.
Het schild is doorsneden van azuur en sinopel, de kleuren van hemel en land die het Friese landschap typeren waarin de familie generaties lang woonde en werkte. In het schildhoofd staan drie zilveren francisca's, de kenmerkende werpbijlen van de Frankische stammen waarnaar de voornaam Frank oorspronkelijk verwees — een directe en eerlijke verwijzing naar de etymologische wortel van de naam, geen krijgshaftig symbool maar een herinnering aan herkomst. In de voet golft een zilveren dwarsbalk, die het water van Friesland verbeeldt — de sloten, meren en zee waarmee elke Friese familie onlosmakelijk verbonden is. Boven het schild rijst een stalen toernooihelm met mantelwerk in azuur en sinopel, gedekt door één francisca tussen twee zilveren aren, die de verbinding tussen krijgshaftige oorsprong en het latere bestaan als landbouwersfamilie verbeeldt. Het devies "Uit Frank geboren, in Friesland gegroeid" vat de kern van de naam samen: een afstamming die begon bij één man genaamd Frank, en die wortel schoot en groeide in de Friese grond tot een familie die eeuwenlang standhield en zich uiteindelijk zelfs tot over de oceaan verspreidde.
De geschiedenis van de naam FRANKEMA
De achternaam Frankema is een typisch Friese familienaam die zijn oorsprong vindt in het noorden van Nederland, met name in de provincie Friesland. De naam behoort tot de categorie van Friese patroniemnamen die eindigen op het suffix "-ema", een uitgang die in de Friese naamgeving veelvuldig voorkomt en oorspronkelijk verwees naar afstamming of verbondenheid met een bepaalde persoon of familie. Het eerste deel van de naam, "Franke", is vermoedelijk afgeleid van de voornaam Frank of Franke, een naam die op zijn beurt teruggaat op de Germaanse stam der Franken. In de middeleeuwen en vroegmoderne tijd was het gebruikelijk dat Friese families namen aannamen die waren gebaseerd op de voornaam van een voorvader, aangevuld met het bezittelijke achtervoegsel "-ema", wat zoveel betekende als "zoon van" of "afkomstig van het huis van". Zo ontstond de naam Frankema als aanduiding voor nakomelingen van iemand die Frank of Franke heette.
Historisch gezien werden achternamen in Friesland pas na de invoering van de Napoleontische wetgeving in 1811 verplicht en officieel vastgelegd, hoewel veel families al eerder gebruik maakten van vergelijkbare namen als aanduiding binnen hun gemeenschap. De naam Frankema komt vooral voor in Friese dorpen en steden, waar families generaties lang woonachtig waren en vaak werkzaam waren in de landbouw, veeteelt of ambachtelijke beroepen. Doordat de naam relatief zeldzaam is, is de verspreiding ervan door de eeuwen heen beperkt gebleven tot voornamelijk Nederland, met name Friesland en omliggende gebieden, al zijn door emigratie in de negentiende en twintigste eeuw ook dragers van de naam terechtgekomen in landen als de Verenigde Staten en Canada. De naam wordt gezien als een voorbeeld van de rijke Friese naamcultuur, waarin taal en identiteit nauw met elkaar verweven zijn