DE PAAUW
„Trotse bijnaam: vernoemd naar de pauw”
Mijn achternaam betekent letterlijk 'de pauw' - trots gedragen sinds de middeleeuwen!
De betekenis van de achternaam DE PAAUW
'De Paauw' betekent letterlijk 'de pauw' en is een bijnaam die vermoedelijk verwijst naar iemand die trots, ijdel of opvallend gekleed was, net als de pronkende vogel. Ook kan de naam duiden op iemand die bij een huis met een pauw als uithangteken woonde.
Het familiewapen van DE PAAUW
„Trots, doch trouw”
Per pale van azuur en sinopel, een pauw in zijn trots van natuurlijke kleur, staande op een grasheuvel van drie punten van sinopel, vergezeld in het schildhoofd van drie gouden sterren van zes punten.
De naam "De Paauw" gaat terug op een tijd waarin mensen niet zelden de naam van een dier droegen als bijnaam, ontleend aan hun uiterlijk, hun gedrag of het huis waarin zij woonden. In de Lage Landen, met concentraties in Zuid-Holland en Zeeland, werd "paauw" — de oude schrijfwijze van "pauw" — gegeven aan iemand die opviel: door trots, door schittering, of misschien door het pand waar hij woonde, aangeduid met een uithangbord in de vorm van deze indrukwekkende vogel. Bij de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811 werd deze bijnaam voorgoed vastgelegd als familienaam, compleet met het lidwoord "De" dat kenmerkend is voor de Nederlandse en Vlaamse naamgevingstraditie. Wat ooit een losse typering was van één persoon, groeide zo uit tot een naam die geslacht na geslacht werd doorgegeven.
Het schild is per pale verdeeld in azuur en sinopel — hemelsblauw en groen — de kleuren van de open lucht en het weidse land van Zuid-Holland en Zeeland, waar de naam wortelde. Centraal staat de pauw in zijn trots, met volledig ontplooide staart, van natuurlijke kleur: het dier waaraan de familie zijn naam letterlijk ontleent, hier niet als spot maar als eerbetoon aan datgene wat opvalt en standhoudt. De vogel staat op een grasheuvel van sinopel, een teeken van geworteldheid in de landbouwgrond waarop generaties van De Paauws hebben gewerkt en geleefd. De drie gouden sterren boven de staart verbeelden de schittering van het pauwenveer zelf — de "ogen" in de staart die van oudsher als kostbaar en sieraadachtig werden gezien — en tevens de wens dat de naam, als een ster, zichtbaar blijft door de eeuwen heen. De wapenspreuk "Trots, doch trouw" vat de kern van de naam samen: de fierheid van de pauw, gepaard aan de trouw en standvastigheid van een familie die haar naam met waardigheid draagt.
De geschiedenis van de naam DE PAAUW
De achternaam "De Paauw" is een Nederlandse familienaam die zijn oorsprong vindt in de Lage Landen, met name in Nederland en Vlaanderen. De naam is afgeleid van het woord "paauw", een oude schrijfwijze van "pauw", verwijzend naar de vogel die bekendstaat om zijn opvallende, kleurrijke verenpracht. Namen die verwijzen naar dieren waren in de middeleeuwen en vroegmoderne tijd gebruikelijk, vaak als bijnaam die later een vaste familienaam werd. Mogelijk verwees de naam oorspronkelijk naar iemand die ijdel of trots was, net als een pauw, of naar iemand die op een boerderij of landgoed woonde waar pauwen werden gehouden als statussymbool. Ook is het mogelijk dat de naam ontstond als uithangbordnaam, aangezien huizen en herbergen in die tijd vaak werden aangeduid met dierafbeeldingen, zoals "De Pauw" als naam van een pand.
Historisch gezien komt de naam "De Paauw" veel voor in verschillende regio's van Nederland, met concentraties in gebieden zoals Zuid-Holland en Zeeland, waar de naam al eeuwenlang wordt gedragen door families die vaak actief waren in de landbouw, handel of ambachten. Bij de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon in 1811 werden veel Nederlanders verplicht een vaste achternaam te registreren, wat leidde tot een formele vastlegging van namen als "De Paauw" in officiële documenten. Een opmerkelijk kenmerk van deze naam is de aanwezigheid van het lidwoord "De", wat wijst op een typisch Nederlandse en Vlaamse naamgevingstraditie waarbij bijnamen met een lidwoord werden gecombineerd om een persoon of familie nader te typeren. Vandaag de dag is de naam nog steeds terug te vinden in Nederland en België, en wordt deze soms ook gespeld als "De Pauw" of "Depauw", vooral in Vlaanderen.
