BERKEPEIS
„Vermoedelijk verbastering van een oude woonplaatsnaam”
Mijn achternaam Berkepeis verwijst mogelijk naar een vredige plek vol berkenbomen!
De betekenis van de achternaam BERKEPEIS
Berkepeis lijkt opgebouwd uit 'berk' (de boom) en een tweede element dat mogelijk teruggaat op 'peis' (vrede, rust) of een verbasterde plaatsaanduiding. Vermoedelijk verwees de naam oorspronkelijk naar iemand die woonde bij een rustige plek met berkenbomen.
Het familiewapen van BERKEPEIS
„Rust onder de berk”
Doorsneden van sinopel en zilver; uit de voet oprijzend een berkenboom van zilver met stam beladen met zwarte schorsvlekken en beladen met loof van sinopel, in het schildhoofd een vliegende duif van zilver, in de snavel een olijftak van sinopel dragend.
De naam Berkepeis is vermoedelijk in de middeleeuwen ontstaan als samenstelling van twee zeggingskrachtige elementen: "berke", verwijzend naar de berkenboom die in de Lage Landen als markant baken diende in het landschap, en "peis", een Middelnederlandse vorm van "pais" of "vrede", dat wees op een verzoenende of vredestichtende rol. Vermoedelijk droeg de eerste drager van deze naam die rol daadwerkelijk: een persoon wonend nabij een berkenbos of -laan, waar volgens oud Germaans gebruik geschillen werden beslecht en de gemeenschap bijeenkwam onder de takken van de berk. Zo versmolt in één naam de plaats waar iemand woonde met het karakter waarnaar hij werd genoemd: een mens van rust, van bemiddeling, van standvastige aanwezigheid te midden van onenigheid.
Het schild is doorsneden van sinopel (groen) en zilver, de twee kleuren die het berkenlandschap zelf oproepen: het frisse groen van het gebladerte en het zilverwit van de kenmerkende bast. Uit de voet rijst de berkenboom op, met stam beladen met zwarte schorsvlekken naar de natuurlijke tekening van de boom, en kruin van sinopel: dit is de boom die de naam letterlijk draagt, de boom als herkenningspunt en als plaats van samenkomst. In het schildhoofd vliegt een zilveren duif met een olijftak van sinopel in de snavel, het beeld van de vrede ("peis") die de naam evenzeer bevat — de duif die, net als de bemiddelaar van weleer, rust brengt waar onrust dreigt. De helmversiering herhaalt de halve berkenboom tussen twee olijftakken, zodat boom en vrede ook boven het schild samenkomen, terwijl de wapenspreuk "Rust onder de berk" de kern van het geslacht vat: een familie die, generatie na generatie, gezien wordt als toevlucht en verzoening onder de eigen boom.
De geschiedenis van de naam BERKEPEIS
De achternaam Berkepeis is een zeldzame Nederlandse familienaam waarvan de oorsprong vermoedelijk teruggaat op een samenstelling van twee elementen. Het eerste deel, "Berke", verwijst hoogstwaarschijnlijk naar de berkenboom, een boomsoort die in de Lage Landen veelvuldig voorkwam en vaak als herkenningspunt diende bij het aanduiden van woonplaatsen of landschapskenmerken. Het tweede deel, "peis", is mogelijk afgeleid van het Middelnederlandse woord "pais" of "peis", wat "vrede" of "rust" betekende, en dat in oude persoonsnamen soms werd gebruikt om een vreedzame aard of een verzoenende rol binnen de gemeenschap aan te duiden. Namen met dergelijke samenstellingen ontstonden vaak in de middeleeuwen, toen achternamen zich ontwikkelden vanuit toponiemen, beroepen, persoonlijke eigenschappen of patroniemen. Het is aannemelijk dat de naam oorspronkelijk verwees naar een persoon die woonde nabij een berkenbos of -laan waar tevens een bepaalde vorm van gezag, bemiddeling of vredestichting plaatsvond, mogelijk in verband met een lokale rechtspraak- of vergaderplaats onder een berkenboom, een gebruik dat in sommige Germaanse tradities voorkwam.
Wat de geografische oorsprong betreft, wordt de naam Berkepeis voornamelijk geassocieerd met gebieden in Nederland en mogelijk delen van Vlaanderen, waar berkenb