WIJNMALEN
„Naam van de wijnmolenaar: iemand die graan tot meel maalde”
Mijn naam klinkt als wijn en malen, maar is eigenlijk een oude plaatsnaam uit de buurt van Antwerpen!
De betekenis van de achternaam WIJNMALEN
Wijnmalen is vermoedelijk een verbastering van 'Wijmalen' of verwijst naar een molen of buurtschap met de naam Wijnmaal(en), gelegen bij Antwerpen (Wijnegem/Wommelgem-omgeving). Het is dus oorspronkelijk een plaatsnaam die als achternaam is meegenomen door mensen die van daar afkomstig waren.
Het familiewapen van WIJNMALEN
„Uit druif en steen, welvaart”
Doorsneden van azuur en keel; in het schildhoofd drie gouden druiventrossen met wijnbladeren naast elkaar, in de voet een gouden molensteen op een golvende zilveren maalstroom.
De naam Wijnmalen is een zeldzame Nederlandse samenstelling van "wijn" en "malen", een werkwoord dat in het Middelnederlands niet alleen malen in de zin van vermalen betekende, maar ook persen en bewerken van producten. Vermoedelijk ontstond de naam als beroepsnaam voor wie zich bezighield met het verwerken van wijn — het persen van druiven of het bewerken van wijnproducten — mogelijk in een streek waar beperkte wijnbouw plaatsvond, of als toponiem verbonden aan een molen of maalderij die diende voor de wijnhandel en -opslag in een havenstad. Door de eeuwen heen is de naam zeldzaam gebleven, gedragen door slechts enkele families die zich sterk identificeerden met dit ambacht van perser, molenaar en handelaar tegelijk — een naam die letterlijk het werk van generaties in zich draagt.
Het schild is doorsneden van azuur en keel: het azuur, boven, verwijst naar het water van de havenstad en de handelsroutes waarlangs de wijn werd aangevoerd, terwijl het keel, onder, de kracht en de gloed van het ambacht symboliseert. In het schildhoofd staan drie gouden druiventrossen met wijnbladeren, naast elkaar geplaatst: zij verbeelden de "wijn" uit de naam, de vrucht die bewerkt en veredeld moest worden, en het getal drie staat voor de generaties die het vak hebben doorgegeven. In de voet rust een gouden molensteen op een golvende zilveren maalstroom: de steen verbeeldt het "malen" uit de naam — het persen en verwerken dat van de druif een product maakte — terwijl de zilveren golven de rivier of het water aanduiden dat de molen ooit aandreef en de handel mogelijk maakte. Het wapenschild wordt gedekt door een stalen toernooihelm met azuur-en-keel dekkleden, gevoerd met zilver, zoals gebruikelijk in de burgerlijke heraldiek, met als helmteken een enkele gouden druiventros tussen twee sinopelgroene wijnbladeren — een herhaling en verheffing van het hoofdmotief, alsof de oogst zelf boven het geslacht uitrijst. De spreuk "Uit druif en steen, welvaart" vat de kern samen: uit de ruwe grondstof en het geduldige werk van het malen ontstond de welvaart die de naam Wijnmalen door de eeuwen heen heeft gedragen.
De geschiedenis van de naam WIJNMALEN
De achternaam Wijnmalen is een zeldzame Nederlandse familienaam waarvan de etymologie vermoedelijk teruggaat op een samenstelling van de woorden "wijn" en "malen". Het werkwoord "malen" kon in het Middelnederlands verwijzen naar het vermalen, persen of verwerken van producten, en in combinatie met "wijn" duidt dit mogelijk op een beroepsnaam die verband hield met de wijnbereiding, zoals het persen van druiven of het bewerken van wijnproducten. Het is ook denkbaar dat de naam is afgeleid van een toponiem, waarbij "malen" verwees naar een molen of maalderij die in verband stond met wijnhandel of wijnopslag in een bepaalde streek. Achternamen met dergelijke samengestelde structuren waren in de Lage Landen niet ongebruikelijk, vooral wanneer families zich identificeerden met hun ambacht of de locatie waar zij werkzaam waren.
Geografisch gezien wordt de naam Wijnmalen voornamelijk aangetroffen in Nederland, met een concentratie die suggereert dat de familie oorspronkelijk afkomstig was uit een regio waar wijnbouw of wijnhandel van economisch belang was, mogelijk in de zuidelijke provincies waar in de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd nog beperkte wijnbouw plaatsvond, of in havensteden waar wijnimport een rol speelde. De naam is door de eeuwen heen zeldzaam gebleven, wat erop wijst dat er relatief weinig families deze naam hebben gedragen en verspreid, in tegenstelling tot veel voorkomende Nederlandse achternamen. Dit maakt Wijnmalen tot een opmerkelijke naam binnen de Nederland