VAN BOGAERT
„Vernoemd naar een boomgaard bij het huis”
Mijn achternaam betekent gewoon 'van de boomgaard' — mijn voorouders woonden letterlijk tussen het fruit.
De betekenis van de achternaam VAN BOGAERT
Van Bogaert betekent letterlijk 'van de boomgaard' en verwees oorspronkelijk naar iemand die bij of in een boomgaard woonde. Het is een plaatsaanduidende naam, ontstaan om mensen met dezelfde voornaam van elkaar te onderscheiden aan de hand van hun woonplek.
Het familiewapen van VAN BOGAERT
„Uit eigen grond gegroeid”
In sinopel op een grasheuvel van natuurlijke kleur een ontwortelde appelboom van goud met drie appels van goud, vergezeld in het schildhoofd van twee zespuntige sterren van goud.
De naam Van Bogaert behoort tot de oudste laag van Nederlandse en Vlaamse achternamen: die welke ontstonden uit de plek waar men woonde. Wie in de veertiende of vijftiende eeuw bij een boomgaard leefde — een "bogaerd" in het Middelnederlands — werd door zijn buren en in de registers van schepenbank of parochie vernoemd naar dat stukje land. Het voorvoegsel "van" bevestigt die herkomst: niet een beroep of een vader, maar een plaats, een tastbaar stuk grond met vruchtbomen, gaf de familie haar naam mee. In Oost- en West-Vlaanderen, Antwerpen en Nederlands-Limburg, waar fruitteelt eeuwenlang het landschap en het levensonderhoud bepaalde, groeide de naam uit tot een van de meest verspreide familienamen van de Lage Landen, in vele schrijfwijzen maar met één gedeelde kern: de boomgaard als thuis.
Het wapen vertaalt die kern rechtstreeks in beeld. Het schild is van sinopel, het groen van blad en gras, de kleur van de boomgaard zelf in volle bloei. Daarop staat een ontwortelde appelboom van goud: de boom staat niet los in het veld maar is met wortel en al zichtbaar, om te tonen dat deze familie niet slechts bij een boomgaard woonde, maar er blijvend mee verbonden is — geworteld in eigen grond. De drie gouden appels aan de boom verwijzen naar de vrucht die de naam letterlijk draagt en naar drie generaties die hun bestaan aan diezelfde grond ontleenden: zaaien, oogsten, doorgeven. De grasheuvel aan de voet van het schild is de bodem zelf, het veld waarnaar de naam verwijst, nuchter en onopgesmukt. De twee zespuntige sterren van goud in het schildhoofd staan voor de seizoenen van bloesem en oogst die zich onophoudelijk herhalen, en voor de leidraad die een familie door de eeuwen heen volgt, ook wanneer zij ver van de oorspronkelijke boomgaard is komen te wonen. De wapenspreuk "Uit eigen grond gegroeid" vat dat alles samen: een familie die, als de boom in haar eigen wapen, niet ontstond uit toeval maar uit een plek die zij eeuwenlang haar thuis noemde. Dit wapen is een nieuw ontworpen familiewapen in de heraldische traditie, geen historisch overgeleverd wapen, maar het is met dezelfde zorgvuldigheid en respect voor die traditie samengesteld.
De geschiedenis van de naam VAN BOGAERT
De achternaam "van Bogaert" behoort tot de categorie van Nederlandse en Vlaamse plaatsnaam- of veldnaamachternamen, en verwijst oorspronkelijk naar iemand die woonde bij of afkomstig was van een boomgaard. Het woord "bogaert" (ook gespeld als "boogaard" of "boomgaard") is afgeleid van het Middelnederlandse "bogaerd", wat boomgaard of fruittuin betekent. Het voorvoegsel "van" duidt op herkomst, wat wijst op een oorspronkelijke woonplaats bij een specifieke boomgaard of een gebied dat als zodanig bekendstond. Deze naamgevingstraditie was gebruikelijk in de middeleeuwen, toen achternamen vaak werden toegekend op basis van een kenmerkend element in het landschap rondom iemands woning, zoals een boomgaard, bos of veld. De naam is voornamelijk terug te voeren op de regio's Vlaanderen en Zuid-Nederland, waar veel boomgaarden en fruitteelt aanwezig waren, en waar deze naam zich door de eeuwen heen verspreidde.
Historisch gezien komt de naam "van Bogaert" veel voor in genealogische bronnen uit de Zuidelijke Nederlanden, met name in provincies als Oost- en West-Vlaanderen, Antwerpen en delen van Nederlands-Limburg. In de loop der eeuwen ontstonden diverse schrijfwijzen van de naam, zoals "Van Bogaerde", "Bogaerts", "Boogaard" en "Bogaert", afhankelijk van regionale dialecten en administratieve registratie. De naam wordt onder meer aangetroffen in oude kerkregisters, notariële akten en belastingregisters vanaf de 14e en 15e eeuw. Families met deze naam waren vaak actief in de landbouw of tuinbouw, wat aansluit bij de oorspronkelijke betekenis. Tegenwoordig komt de naam vooral voor in België en Nederland, en is deze door emigratie ook terug te vinden in landen zoals de Verenigde Staten en Canada, waar Vlaamse en Nederlandse immigranten zich in de 19e en 20e eeuw vestigden.