VAN BEMMEL
„Vernoemd naar Bemmel, een dorp aan de rivier”
Mijn achternaam verklapt precies uit welk Gelders dorp mijn voorouders ooit vertrokken: Bemmel!
De betekenis van de achternaam VAN BEMMEL
Van Bemmel betekent letterlijk 'afkomstig uit Bemmel', een oud dorp in de Betuwe (Gelderland). De naam werd gegeven aan mensen die van daar wegtrokken en zich elders vestigden, zodat hun herkomst herkenbaar bleef.
Het familiewapen van VAN BEMMEL
„Geworteld bij het water”
Golfsgewijs doorsneden van zilver en sinopel, in het schildhoofd drie klavertjes van sinopel naast elkaar geplaatst, over alles een golvende dwarsbalk van azuur.
De naam Van Bemmel verwijst naar het gelijknamige dorp in de Betuwe, in de provincie Gelderland, gelegen nabij de rivier de Waal. Wie deze naam ooit aannam, droeg daarmee zijn herkomst letterlijk met zich mee: iemand "van Bemmel", uit dat boomrijke, vochtige rivierdelta-landschap dat al eeuwen wordt genoemd in historische bronnen. Toen aan het begin van de negentiende eeuw onder Napoleon de burgerlijke stand werd ingevoerd en vaste achternamen verplicht werden, legde men vast wat mensen al generaties lang mondeling overdroegen: de band met deze plek aan het water, ook toen families later verspreid raakten over Nederland en daarbuiten.
Het schild is golfsgewijs doorsneden van zilver en sinopel (groen), een verwijzing naar de vochtige, boomrijke bodem van de Betuwe waaruit de plaatsnaam Bemmel vermoedelijk is ontstaan. De drie klavertjes van sinopel in het schildhoofd verbeelden de vruchtbare, agrarische grond van dit rivierengebied, van oudsher het bestaansmiddel van de streek. De golvende dwarsbalk van azuur snijdt door het schild als de Waal zelf, de rivier die het landschap vormde en de handelsroutes bepaalde waaraan Bemmel zijn strategische ligging dankte. Boven het schild draagt de stalen toernooihelm, met dekkleden in sinopel en zilver, een groeiende lindeloot als helmteken, gaan wortelend op een zilveren heuveltje: een beeld van blijvende groei op vertrouwde grond. De wapenspreuk "Geworteld bij het water" vat samen wat dit wapen wil zeggen: een familie die, waar zij zich ook vestigde, haar oorsprong aan de rivier nooit verloor.
De geschiedenis van de naam VAN BEMMEL
De achternaam "Van Bemmel" is een Nederlandse plaatsnaam-achternaam die verwijst naar Bemmel, een dorp gelegen in de Betuwe, in de provincie Gelderland. Het voorvoegsel "Van" duidt, zoals gebruikelijk bij veel Nederlandse achternamen, op herkomst: de eerste dragers van deze naam kwamen oorspronkelijk uit of hadden een sterke band met deze plaats. Bemmel zelf heeft een oude geschiedenis en wordt al eeuwenlang genoemd in historische documenten, gelegen als het is nabij de rivier de Waal, in een gebied dat van oudsher agrarisch en strategisch belangrijk was vanwege de ligging aan handelsroutes en waterwegen. De naam Bemmel wordt vaak in verband gebracht met oude Germaanse plaatsnaamelementen, mogelijk verwijzend naar een boomrijke of vochtige omgeving, kenmerkend voor de rivierdelta-landschappen van de Betuwe.
De familienaam Van Bemmel ontstond, zoals veel Nederlandse achternamen, definitief tijdens de invoering van de burgerlijke stand onder Napoleon aan het begin van de negentiende eeuw, toen inwoners verplicht werden een vaste achternaam te registreren. Voor die tijd gebruikten mensen vaak namen die afgeleid waren van hun woonplaats, beroep of patroniem, en verhuisden families soms naar andere regio's terwijl ze de plaatsnaam als identificerend kenmerk behielden. Hierdoor verspreidde de naam Van Bemmel zich geleidelijk buiten de Betuwe naar andere delen van Nederland en zelfs daarbuiten, onder meer door migratie. Vandaag de dag is de naam nog steeds relatief geconcentreerd in Gelderland en omliggende provincies, wat wijst op een sterke historische verbondenheid met de regio van oorsprong, al zijn er ook dragers te vinden in andere delen van Nederland en in landen met historische Nederlandse emigratiestromen, zoals de Verenigde Staten en Zuid-Afrika.