QUARTEL
„Quartel: genoemd naar het kwartelvogeltje uit het veld”
Mijn achternaam Quartel komt van een klein vogeltje - blijkbaar zit het vliegen in de familie!
De betekenis van de achternaam QUARTEL
Quartel verwijst waarschijnlijk naar de kwartel, een klein akkervogeltje, en werd als bijnaam gegeven aan iemand met een kenmerk dat aan dit vogeltje herinnerde - klein van stuk, druk of met een kenmerkend geluid. Het kan ook duiden op een beroep of woonplaats verbonden met het vangen van deze vogels.
Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier QUARTEL bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47
Bekijk het dossier QUARTEL →De geschiedenis van de naam QUARTEL
De achternaam Quartel vindt haar oorsprong waarschijnlijk in het Nederlandse taalgebied en wordt in verband gebracht met het woord "kwartel", de naam van een klein trekvogeltje uit de fazantenfamilie. In de middeleeuwen en vroegmoderne tijd was het gebruikelijk om achternamen te ontlenen aan dieren, vaak als bijnaam die verwees naar een bepaald kenmerk van een persoon, zoals een kleine gestalte, een specifieke leefwijze of een beroep dat met de jacht op dit vogeltje te maken had. Een alternatieve etymologische verklaring wijst op een mogelijke afleiding van "kwartier", verwijzend naar een landmaat, een woongebied of een militaire inkwartiering, wat destijds ook als basis diende voor familienamen die een plaats van herkomst of woonplaats aanduidden. De naam kan zich zowel in Nederland als in aangrenzende Duitstalige gebieden hebben ontwikkeld, gezien de taalkundige overeenkomsten tussen het Nederlandse "kwartel" en het Duitse "Wachtel", al blijft de exacte etymologische lijn niet volledig eenduidig vast te stellen door historisch bronnenmateriaal.
Geografisch gezien wordt de naam Quartel sporadisch aangetroffen in Nederland en België, met een concentratie die suggereert dat de familie zich vanuit een beperkt aantal kernen heeft verspreid. Historische registers, zoals doop-, trouw- en begraafboeken uit de zestiende en zeventiende eeuw, tonen aan dat namen met vergelijkbare klank en spelling al vroeg voorkwamen in de Lage Landen, al bestonden er destijds meerdere schrijfwijzen door het ontbreken van gestandaardiseerde spelling. Pas met de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon in de negentiende eeuw werden achternamen definitief vastgelegd, wat bijdroeg aan de stabilisatie van de huidige schrijfwijze. Als opmerkelijk kenmerk geldt dat Quartel tot de zeldzamere Nederlandse familienamen behoort, wat het genealogisch on