STORANDY
DE ACHTERNAAM

PAUW

„Trotse naam: Pauw komt letterlijk van de pauwvogel”

Familiewapen van de achternaam PAUW

Blijkt dat mijn achternaam letterlijk 'pauw' betekent - trots als een pronkvogel!

De betekenis van de achternaam PAUW

Pauw is een Nederlandse bijnaam-achternaam die teruggaat op het woord 'pauw', de pronkvogel. De naam werd waarschijnlijk gegeven aan iemand die trots liep of praalzuchtig gekleed ging, zoals een pauw, of aan iemand die deze vogels hield of verkocht.

OORSPRONG
bijnaam (diernaam)
PERIODE
late middeleeuwen (13e-15e eeuw)
REGIO
Nederland en Vlaanderen
VERSPREIDING
Vooral in Nederland, met name in Zuid-Holland en Noord-Brabant, en in Vlaanderen als 'Pauwels' of 'De Pauw'.

Het familiewapen van PAUW

„Pracht in stand”

In azuur een pauw in zijn pracht van zilver, statig gezeten op een grasgrond van sinopel, met een gehelmde bovenbouw waarop een wrong van azuur en zilver een enkele pauwenveer van zilver draagt, en dekkleden van azuur, gevoerd van zilver.

De naam Pauw ontstond in de Lage Landen als een van de vele middeleeuwse bijnamen die aan een dier ontleend waren: wie zich onderscheidde door een opvallend voorkomen, een trotse houding, of door het houden van of handelen in deze bijzondere vogel, kon de naam van het dier zelf gaan dragen. Zo werd uit een persoonlijk kenmerk een familienaam, die generaties lang is doorgegeven — van eenvoudige burgers tot vooraanstaande telgen zoals Adriaen Pauw, raadspensionaris van Holland in de Gouden Eeuw, wiens invloed toonde dat de naam niet alleen sierlijkheid maar ook aanzien en bestuurlijk gezag kon dragen.

Het schild toont in azuur — de kleur van standvastigheid en waardigheid — een pauw in zijn pracht van zilver, met wijd uitgespreide staart: het dier waaraan de familie zijn naam ontleent, hier niet als ijdel pronkvertoon maar als beeld van waardige, verworven distinctie. De vogel staat op een grasgrond van sinopel, een teken van de vaste grond en de wortels waaruit het geslacht is gegroeid. Boven het schild draagt de gehelmde bovenbouw met wrong van azuur en zilver één enkele pauwenveer van zilver als kroon op het geheel — het kenmerk teruggebracht tot zijn eenvoudigste, zuiverste vorm. De dekkleden van azuur, gevoerd van zilver, herhalen de kleuren van het schild en verbinden helm en veld tot één ononderbroken verhaal. De spreuk 'Pracht in stand' vat de kern samen: uiterlijke luister die pas werkelijk waarde krijgt wanneer zij gedragen wordt door innerlijke standvastigheid — precies zoals de familie Pauw door de eeuwen heen heeft getoond.

Wist u dit? De schilder Michiel Jansz. van Mierevelt en later kunstschilder Cornelis Pauw droegen deze naam al in de 16e en 17e eeuw, toen dierbijnamen erg populair waren als achternaam.

De geschiedenis van de naam PAUW

De achternaam Pauw is een Nederlandse achternaam die is afgeleid van het woord "pauw", verwijzend naar de vogel die bekendstaat om zijn pronkzucht en opvallende verenkleed. Namen die verwijzen naar dieren waren in de middeleeuwen een veelvoorkomend fenomeen bij de vorming van achternamen, vaak als bijnaam die verwees naar een uiterlijk kenmerk, karaktereigenschap of gedrag van de drager. Mogelijk kreeg iemand deze naam omdat hij zich trots of ijdel gedroeg, zoals een pauw, of omdat hij een uithangbord, huisteken of wapenschild met een pauw voerde, wat in die tijd gebruikelijk was ter identificatie van huizen en families. De naam kan ook zijn ontstaan doordat iemand pauwen hield of ermee handelde, wat duidt op een beroepsmatige of economische connectie met het dier.

Geografisch gezien komt de naam Pauw voornamelijk voor in Nederland en Vlaanderen, met concentraties in verschillende regio's van de Lage Landen door de eeuwen heen. De familie Pauw heeft in de Nederlandse geschiedenis enige bekendheid verworven, met name door telgen die actief waren in de Gouden Eeuw, een periode waarin Nederlandse kooplieden en regenten een belangrijke rol speelden in handel en bestuur. Zo is bijvoorbeeld Adriaen Pauw een bekende historische figuur, die als raadspensionaris van Holland een prominente politieke rol vervulde in de zeventiende eeuw. Dit illustreert dat de naam niet alleen bij eenvoudige burgers voorkwam, maar ook verbonden was aan aanzienlijke en invloedrijke families binnen de Nederlandse samenleving. Tegenwoordig komt de achternaam nog steeds voor in Nederland en België, en wordt deze beschouwd als een authentieke Nederlandse familienaam met een rijke culturele en historische achtergrond.

Ontdek ook deze familienamen

Bekijk alle onderzochte familienamen →

Ontdek uw eigen achternaam →
Het volledige verhaal van PAUW?

PDF-rapport (12 hoofdstukken) + geanimeerde familievideo — binnen 48 uur per e-mail.

Bestel voor 47€ →