OUDE NIJEWEME
„Boerderijnaam: 'oude nieuwe woonplaats' bij Twente”
Mijn achternaam betekent letterlijk 'de oude nieuwe woonplaats' — een erfnaam uit Twente!
De betekenis van de achternaam OUDE NIJEWEME
Deze naam komt van een boerderij of erf en betekent letterlijk 'de oude nieuwe woonplaats' (Oud + Nije = nieuw + weme = woonstede). Zulke schijnbaar tegenstrijdige namen ontstonden wanneer een 'nieuw' erf zelf weer oud werd en er een nóg nieuwere afsplitsing kwam, of om het oorspronkelijke erf te onderscheiden van een jongere naamgenoot.
Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier OUDE NIJEWEME bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47
Bekijk het dossier OUDE NIJEWEME →De geschiedenis van de naam OUDE NIJEWEME
De achternaam "Oude Nijeweme" behoort tot de categorie Nederlandse achternamen die zijn afgeleid van boerderijnamen, een gebruik dat vooral wijdverspreid was in het oosten van Nederland, met name in de regio's Twente en de Achterhoek. Het element "weme" (ook wel gespeld als "weem" of "widum") verwijst naar een oud Saksisch woord voor een kerkelijk goed of pastorieboerderij, land dat oorspronkelijk toebehoorde aan de kerk en bestemd was voor het onderhoud van de plaatselijke pastoor. "Nije" is de streektaalvariant van "nieuwe", wat aangeeft dat deze boerderij op enig moment als "nieuw" werd onderscheiden van een oudere, reeds bestaande wemeboerderij in dezelfde omgeving. Het voorvoegsel "Oude" duidt er vervolgens op dat er sprake was van minstens twee erven met de naam Nijeweme, waarbij deze specifieke locatie als de oudste of oorspronkelijke van de twee werd aangemerkt, een gangbare naamgevingspraktijk om verwarring tussen naburige erven te voorkomen.
Historisch gezien ontstonden dergelijke samengestelde erfnamen doordat de bewoners van een boerderij de naam van het erf overnamen als achternaam, een praktijk die in de agrarische gemeenschappen van Overijssel en Gelderland tot ver in de negentiende eeuw gangbaar was, mede versterkt door de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleon in 1811-1812, toen veel families verplicht werden een vaste achternaam te kiezen en vaak de naam van hun woonplaats of hoeve aanhielden. De naam "Oude Nijeweme" is daardoor sterk gebonden aan een spec