Betekenis van de achternaam NEELE — oorsprong en familiewapen
STORANDY
DE ACHTERNAAM

NEELE

„Neele: een naam die teruggaat op de voornaam Cornelis”

Mijn achternaam Neele blijkt terug te gaan op een koosnaam voor Cornelis!

De betekenis van de achternaam NEELE

Neele is hoogstwaarschijnlijk een verkorte, verbasterde vorm van de voornaam Cornelis (via Neel, Neele als koosnaam). Het is dus een patroniem: de naam van de vader werd de achternaam van zijn nakomelingen.

OORSPRONG
patroniem (afgeleid van een voornaam)
PERIODE
late middeleeuwen tot vroegmoderne tijd (13e-16e eeuw)
REGIO
Nederland, vooral Zuid-Holland en Zeeland
VERSPREIDING
Vandaag vooral te vinden in Zuidwest-Nederland, met kleinere aantallen elders in het land.

Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier NEELE bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47

Bekijk het dossier NEELE →

De geschiedenis van de naam NEELE

De achternaam Neele vindt zijn oorsprong in de Nederlandse en Vlaamse traditie van patroniemvorming, waarbij namen werden afgeleid van de voornaam van de vader. Neele is een verkorte vorm van de voornaam Cornelis, die in de Middeleeuwen zeer populair was in de Lage Landen vanwege de verering van de heilige Cornelius. Door verkorting en verbastering ontstonden varianten als Neel, Neele, Nelis en Cornelisse. Wanneer vaste achternamen verplicht werden, vaak tijdens de Franse tijd rond 1811 toen Napoleon de burgerlijke stand invoerde, kozen veel families deze patroniem-achtige vorm als definitieve achternaam. De naam komt van oorsprong voornamelijk voor in Zeeland, Zuid-Holland en delen van Vlaanderen, gebieden waar de verkorte vorm van Cornelis bijzonder gangbaar was in de volkstaal.

Historisch gezien was de naam Neele vaak verbonden met vissers- en boerenfamilies langs de Zeeuwse en Zuid-Hollandse kust, waar de naam Cornelis vanwege de patroonheilige van zeelieden veel voorkwam. In archiefstukken uit de zeventiende en achttiende eeuw duikt de naam op in doop-, trouw- en begraafregisters, wat wijst op een lange continuïteit binnen bepaalde families en regio's. Een opmerkelijk kenmerk van de naam is dat hij, in tegenstelling tot veel andere Nederlandse achternamen, relatief zeldzaam is gebleven en zich niet sterk heeft verspreid buiten de oorspronkelijke kerngebieden. Tegenwoordig komt de naam nog steeds voor in Nederland en België, met concentraties in de historische regio's van herkomst, en wordt hij beschouwd als een voorbeeld van hoe persoonsnamen via verkorting en gewoonte konden uitgroeien tot blijvende familienamen.

Wist u dit? De vrouwelijke koosnaam Neel(tje) komt van dezelfde stam, waardoor Neele als achternaam een link heeft met zowel mannelijke als vrouwelijke voornaamsvormen.

Ontdek ook deze familienamen

Bekijk alle onderzochte familienamen →

Ontdek uw eigen achternaam →
HET VERDIEPINGSDOSSIER

Wat er in de registers staat over NEELE

Hierboven leest u wat de naam betekent. Het dossier gaat de archieven zelf in: de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron en haar beperking, zodat u alles zelf kunt nakijken.

  • 📊 De akten met de naam NEELE, per decennium geteld
  • 🗺️ De twintig gemeenten waar de naam vandaag het sterkst woont
  • ✍️ Elke historische schrijfwijze, met de jaren waarin zij voorkomt
  • 💍 Waar de naam trouwde, en de voornamen naast de achternaam
  • 📰 De vermeldingen in het gedigitaliseerde krantenarchief
  • 📜 De originele registerbladen, met transcriptie en archieflink
  • 🧭 Uw onderzoekskit: zoekspellingen, archieven en een kwartierstaat
  • ❓ De vragen die wij niet konden beantwoorden — en waar het antwoord ligt
VERDIEPINGSDOSSIER NEELE
€47
Twaalf hoofdstukken met bronnen, 138 gemarkeerde beweringen en uw eigen onderzoekskit. Eenmalig — direct als PDF in uw mailbox.
Bekijk het dossier NEELE →
💯 Vindt u een fout, dan sturen wij u kosteloos een herziene versie
U leest eerst waar het uit bestaat. Pas daarna beslist u.
Verdiepingsdossier NEELEbronnen, akten en onderzoekskit · €47
Bekijk →