MEEUS
„Meeus: een middeleeuwse roepnaam voor 'Bartholomeus'”
Mijn achternaam Meeus komt van de apostel Bartholomeus — eeuwen aan volksmond ingekort tot vier letters!
De betekenis van de achternaam MEEUS
Meeus is een verkorte vorm van de doopnaam Bartholomeus, een populaire heiligennaam in de middeleeuwen. De naam werd als patroniem doorgegeven: 'zoon van Meeus' werd simpelweg Meeus.
Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier MEEUS bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47
Bekijk het dossier MEEUS →De geschiedenis van de naam MEEUS
De achternaam Meeus vindt zijn oorsprong in de Lage Landen, met name in Vlaanderen en Zuid-Nederland, en behoort tot de categorie van patroniemen die zijn afgeleid van de voornaam van de vader. Etymologisch gezien is Meeus een verkorte vorm van Bartholomeus of Bartolomeus, een naam die teruggaat op het Aramese "Bar-Tolmai", wat "zoon van Tolmai" betekent. In de middeleeuwen was het gebruikelijk om lange bijbelse voornamen in te korten tot handzamere varianten, en zo ontstonden namen als Meeus, Meus en Meeuwis als koosvormen van Bartholomeus, de naam van een van de twaalf apostelen. Deze verkorting werd vervolgens, volgens de destijds gangbare praktijk, gebruikt als achternaam om aan te geven dat iemand de zoon was van een man die Meeus of Bartholomeus heette.
De naam Meeus komt van oudsher veel voor in de Belgische provincies Antwerpen, Vlaams-Brabant en Oost-Vlaanderen, waar de verering van de heilige Bartholomeus sterk verankerd was in het volksgeloof en veel kinderen naar hem werden vernoemd. Historische bronnen tonen aan dat de naam al vanaf de vijftiende en zestiende eeuw in kerkregisters en schepenakten voorkomt, aanvankelijk vaak nog als patroniem zonder vaste spelling, later steeds meer als erfelijke familienaam toen naamgeving in de Nederlanden werd gestandaardiseerd. Opmerkelijk is dat de naam in verschillende varianten voorkomt, zoals Meeuwis, Meeussen en Meeuwissen, waarbij de toevoeging "-sen" of "-s" wijst op de genitiefvorm en dus letterlijk "zoon van Meeus" betekent. Tegenwoordig is Meeus vooral geconcentreerd in Vlaanderen en de Nederlandse provincie Noord-Brabant, en de naam wordt beschouwd als een typisch voorbeeld van hoe religieuze voornamen in de volkstaal werden verkort en vervolgens als familienaam bewaard bleven tot op de dag van vandaag.