KOLKMAN
„Kolkman: de man die bij de waterkolk woonde”
Mijn naam betekent letterlijk 'man van de waterkolk' — mijn voorouders woonden vast naast een poel!
De betekenis van de achternaam KOLKMAN
Kolkman is een Nederlandse toponymische naam voor iemand die woonde bij een 'kolk' — een diepe waterpoel, draaikolk of laagte waar water samenkwam. De naam duidde dus simpelweg de plek van herkomst of woonstee aan.
Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier KOLKMAN bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47
Bekijk het dossier KOLKMAN →De geschiedenis van de naam KOLKMAN
De achternaam Kolkman is een typisch Nederlandse, en met name Oost-Nederlandse, toponymische achternaam die verwijst naar een woonplaats bij een "kolk". Een kolk is een waterplas, poel of diepe uitkolking, vaak ontstaan door een dijkdoorbraak, een sterke waterstroming of een natuurlijke laagte in het landschap die zich met water vulde. De naam is samengesteld uit "kolk" en de toevoeging "-man", wat wijst op een persoon die bij, aan of nabij zo'n kolk woonde of werkte. Dit soort achternamen ontstond in de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd, toen achternamen in Nederland geleidelijk werden ingevoerd en vaak waren gebaseerd op een herkenbaar element in de directe woonomgeving van een familie, zoals een waternaam, boerderijnaam of landschapskenmerk.
Kolkman komt van oudsher vooral voor in de provincies Overijssel en Gelderland, regio's met veel beken, laagtes en waterpartijen die als "kolk" werden aangeduid, wat de geografische logica van de naam onderstreept. In deze streken, met hun verspreide boerderijen en erven, werden familienamen vaak ontleend aan de naam van de boerderij of huisplaats zelf, en Kolkman past in die traditie van erf- of hoevenamen. De naam werd definitief vastgelegd toen Napoleon in 1811 de invoering van vaste achternamen verplicht stelde in de Nederlandse gebieden, waardoor veel families die tot dan toe patroniemen gebruikten, alsnog een vaste achternaam als Kolkman aannamen op basis van hun woonplek. Tegenwoordig komt de naam nog steeds geconcentreerd voor in Oost-Nederland, al hebben migratie en verstedelijking ervoor gezorgd dat dragers van de naam zich over het hele land en zelfs daarbuiten hebben verspreid, onder meer naar de Verenigde Staten via negentiende-eeuwse emigratiegolven.