KLEINE
„Kleine: bijnaam voor de kleinste of jongste van het gezin”
Mijn achternaam Kleine betekent letterlijk 'de kleine' — waarschijnlijk de jongste van het stel!
De betekenis van de achternaam KLEINE
Kleine is een bijnaam die oorspronkelijk sloeg op iemand die klein van gestalte was, of op de jongste zoon binnen een familie. In het Nederduitse en Nederlandse taalgebied werd 'klein' vaak toegevoegd om iemand te onderscheiden van een oudere of grotere naamgenoot, bijvoorbeeld vader en zoon met dezelfde voornaam.
Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier KLEINE bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47
Bekijk het dossier KLEINE →De geschiedenis van de naam KLEINE
De achternaam "Kleine" vindt zijn oorsprong in het Nederlandse en Nedersaksische taalgebied en behoort tot de categorie van bijnaamachternamen, die oorspronkelijk werden toegekend op basis van een persoonlijk kenmerk. Etymologisch is de naam afgeleid van het bijvoeglijk naamwoord "klein", wat verwijst naar een geringe lichaamslengte of een jongere status binnen een familie, bijvoorbeeld om onderscheid te maken tussen een vader en zoon met dezelfde voornaam, waarbij de zoon dan "de kleine" werd genoemd in tegenstelling tot "de grote" of "de oude". Deze naamgevingsconventie was gebruikelijk in de middeleeuwen en vroegmoderne tijd, toen achternamen zich in West-Europa begonnen te ontwikkelen en vaak gebaseerd waren op persoonlijke eigenschappen, beroepen of woonplaatsen. De naam komt veel voor in het oosten van Nederland, met name in regio's als Twente, Achterhoek en delen van Overijssel, evenals in aangrenzende Duitse gebieden zoals Nedersaksen, waar vergelijkbare Germaanse dialecten werden gesproken.
Historisch gezien werd de naam "Kleine" vanaf de zestiende en zeventiende eeuw steeds vaker officieel vastgelegd, vooral na de invoering van de Napoleontische wetgeving in 1811, toen inwoners van de Lage Landen verplicht werden een vaste achternaam te registreren. Voor die tijd bestonden dergelijke bijnamen al informeel in kerkelijke en notariële archieven. Een opmerkelijk kenmerk van de naam is de spellingsvariatie die in de loop der eeuwen is ontstaan, met varianten zoals "Klein", "Kleijn", "Kleyne" of "De Kleine", afhankelijk van regionale uitspraak en schrijfconventies. Families met deze achternaam zijn tegenwoordig verspreid over Nederland, Duitsland en door migratie ook in landen als de Verenigde Staten en Zuid-Afrika, waar Nederlandse en Duitse emigranten in de zeventiende tot negentiende eeuw hun namen meenamen. De naam blijft een voorbeeld van hoe fysieke of relatieve kenmerken binnen families aanleiding gaven tot blijvende familienamen die nog steeds wijdverspreid zijn.