KINGMA
„Friese naam voor 'zoon van Kine', geen koningsband”
Mijn naam klinkt koninklijk, maar betekent gewoon 'zoon van Kine' – Fries en eeuwenoud.
De betekenis van de achternaam KINGMA
Kingma is een Friese familienaam die vermoedelijk 'nakomeling van Kine' betekent, met de typisch Friese uitgang '-ma' (afgeleid van 'hema', wat 'thuis van' of 'zoon van' betekent). Kine was een oude Friese voornaam, mogelijk verwant aan namen als Kinne of Cuno, en heeft dus niets te maken met het woord 'koning'.
Het familiewapen van KINGMA
„Uit de grond, naar de stroom”
Doorsneden van azuur en sinopel door een golvende zilveren dwarsbalk, in het schildhoofd een gouden vijfbladige bloem, in de schildvoet een gouden korenschoof.
De naam Kingma is ontstaan in Friesland, waarschijnlijk in de eeuwen voor 1811, toen het gebruik van vaste achternamen daar nog geen wettelijke plicht was en families zich onderscheidden via patroniemen die van vader op zoon veranderden. Met de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleontisch bestuur moesten Friese gezinnen een blijvende naam kiezen, en velen grepen terug naar een reeds bestaande persoonsnaam of boerderijnaam binnen de familie. Zo ontstond Kingma vermoedelijk uit een naam als "Kien" of "Kinne", verbonden met het kenmerkend Friese achtervoegsel "-ma", dat "zoon van" of "afkomstig van" betekent — een naam die daarmee niet alleen een persoon, maar een hele plaats van herkomst en afstamming vastlegde voor de generaties die volgden.
Dit nieuw ontworpen wapen verbeeldt die dubbele oorsprong. Het schild is doorsneden van azuur (blauw) en sinopel (groen) door een golvende zilveren dwarsbalk: het water en het land van Friesland, verbonden door de talloze vaarten die het landschap doorsnijden en waaraan zovele boerderijnamen — de "-ma" namen — hun oorsprong ontlenen. In het schildhoofd staat een gouden vijfbladige bloem, een verwijzing naar de persoonsnaam "Kien" of "Kinne" waaruit Kingma is voortgekomen, een teken van een enkel mens wiens naam is uitgegroeid tot een heel geslacht. In de schildvoet rust een gouden korenschoof op het groene veld: het symbool van de boerderij en de oogst, de vaste grond waarop de familie zich vestigde toen de naam wettelijk werd vastgelegd. De wapenspreuk "Uit de grond, naar de stroom" vat deze beweging samen — van de akker en de naam van een voorvader naar het water dat Friesland richting en samenhang gaf, en van daaruit naar de wereld, tot in Amerika en Canada waar latere generaties Kingma's zich vestigden.
De geschiedenis van de naam KINGMA
De achternaam Kingma vindt zijn oorsprong in Friesland, een provincie in het noorden van Nederland met een rijke traditie van patroniem- en plaatsnaamgebonden achternamen. De naam is opgebouwd uit een persoonsnaam, mogelijk afgeleid van "Kien" of "Kinne", in combinatie met het typisch Friese achtervoegsel "-ma", wat zoveel betekent als "zoon van" of "afkomstig van". Dit achtervoegsel is kenmerkend voor talloze Friese familienamen en verwijst doorgaans naar een voorvader, een boerderijnaam of een woonplaats. De naam Kingma moet dan ook worden gezien binnen de bredere traditie van Friese naamgeving, die zich onderscheidt van de rest van Nederland door het veelvuldig gebruik van dit soort achtervoegsels.
Historisch gezien werden achternamen in Friesland pas wettelijk verplicht na de invoering van de Burgerlijke Stand onder Napoleontisch bestuur in 1811, toen inwoners verplicht werden een vaste familienaam te registreren. Voor die tijd gebruikten Friezen vaak patronymische namen die van generatie op generatie veranderden. De naam Kingma ontstond waarschijnlijk als vaste familienaam in deze periode, gebaseerd op een reeds bestaande persoons- of boerderijnaam binnen een familie. Families met de naam Kingma zijn door de eeuwen heen vooral geconcentreerd gebleven in Friesland en aangrenzende gebieden, al zijn door emigratie, met name naar de Verenigde Staten en Canada in de negentiende en twintigste eeuw, ook buiten Nederland gemeenschappen met deze naam ontstaan. De naam wordt tegenwoordig beschouwd als een herkenbaar voorbeeld van de Friese naamgevingstraditie en draagt bij aan het culturele erfgoed van deze regio.