KIELEMA
„Friese naam voor 'zoon van Kiele', vernoemd naar de kielen”
Mijn achternaam Kielema betekent zoiets als 'zoon van Kiele' - puur Fries erfgoed!
De betekenis van de achternaam KIELEMA
Kielema is een Friese achternaam die vermoedelijk is afgeleid van de voornaam 'Kiele', een verkorte vorm van namen als Cornelis of een oud-Fries persoonsnaam. Het achtervoegsel '-ema' betekent 'zoon van' of 'afkomstig van', dus de naam duidt oorspronkelijk op afstamming van iemand die Kiele heette.
Het familiewapen van KIELEMA
„Vast op golvend water”
In azuur een golvende dwarsbalk van zilver, vergezeld van boven een gouden scheepskiel en van onder eveneens een gouden scheepskiel, ter weerszijden begeleid door twee zespuntige sterren van zilver, één boven en één onder de balk.
De naam Kielema ontstond in de Friese en Groningse kleigebieden, waar het achtervoegsel "-ema" van oudsher afstamming of herkomst aanduidde: "de nakomelingen van Kiel" of "zij die van de Kiel komen". Het element "Kiel" wortelt in het rijke Noord-Nederlandse landschap van terpen, boerderijen en vaarwater, en verwijst zeer waarschijnlijk naar een waternaam of scheepvaartkenmerk uit een streek waar het leven onlosmakelijk verbonden was met kanalen, meren en de zee. Pas na de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811 werd deze eeuwenoude geslachtsnaam wettelijk vastgelegd, maar de familie die haar droeg voer en werkte al generaties lang op het water dat haar naam mede vormde.
Het schild toont een golvende dwarsbalk van zilver in een veld van azuur: het water zelf, de vaarweg waarlangs het geslacht Kielema zijn bestaan opbouwde en waaraan de naam zijn oorsprong dankt. Boven en onder deze balk rijst telkens een gouden scheepskiel, de directe verwijzing naar het naamselement "Kiel" — het fundament van elk schip, het deel dat het vaartuig overeind houdt door storm en stilte heen, hier tweemaal geplaatst als teken van standvastigheid over de generaties. De twee zespuntige sterren van zilver, geplaatst boven en onder de golvende balk, verbeelden de gidssterren waarop de varende voorouders zich richtten en symboliseren tevens de opeenvolgende geslachten die elkaar zijn opgevolgd sinds de naam werd aangenomen. Het devies "Vast op golvend water" vat de kern van het wapen samen: een familie die, net als een kiel het schip in evenwicht houdt op onstuimig water, generatie na generatie haar koers heeft bewaard te midden van verandering. Dit is een nieuw ontworpen wapen, opgesteld in de heraldische traditie, en geen historisch overgeleverd familiewapen.
De geschiedenis van de naam KIELEMA
De achternaam Kielema behoort tot de categorie van Friese en Groningse familienamen die zijn gevormd met het achtervoegsel "-ema", een suffix dat oorspronkelijk "zoon van" of "afkomstig van" betekende. Dit patroniem-achtige achtervoegsel was vanaf de middeleeuwen wijdverspreid in het noorden van Nederland, met name in Friesland en Groningen, waar het diende om afstamming of herkomst aan te duiden. Het element "Kiel" in de naam kan verschillende oorsprongen hebben: het kan afgeleid zijn van een persoonsnaam of roepnaam (mogelijk een verkorting van namen als Kiliaan of vergelijkbare Germaanse voornamen), maar het kan ook verwijzen naar een plaatsnaam, een waternaam of een kenmerk van het landschap, aangezien veel Friese namen ontstonden uit toponiemen zoals boerderijnamen, terpnamen of vaarwaternamen. De combinatie van deze elementen wijst op een naam die ontstond binnen een agrarische gemeenschap, waar familienamen vaak dienden om onderscheid te maken tussen gezinnen met dezelfde voornaam binnen een dorp of regio.
Historisch gezien werden achternamen als Kielema pas na de invoering van de Burgerlijke Stand in 1811 door Napoleon officieel vastgelegd, hoewel de naam zelf mogelijk al eeuwen eerder als familie- of geslachtsaanduiding in gebruik was binnen lokale gemeenschappen. Voor die tijd gebruikten veel Friezen en Groningers namelijk uitsluitend patroniemen, en pas met de wettelijke naamgevingsplicht kozen families een vaste achternaam, waarbij bestaande boerderij- of geslachtsnamen zoals Kielema behouden bleven. De naam komt tegenwoordig relatief wein