JONGERIUS
„Latijnse deftigheid voor 'de jongere zoon'”
Mijn achternaam betekent zoiets als 'de jongere' – maar dan wel met een Latijns tintje uit de Gouden Eeuw.
De betekenis van de achternaam JONGERIUS
Jongerius is een verlatijnste vorm van 'jonger' of 'de jonge', oorspronkelijk een bijnaam om de jongste zoon of de jongere van twee gelijknamige mannen te onderscheiden. In de vroegmoderne tijd voegden geleerden en predikanten graag een Latijns jasje '-ius' toe aan hun Nederlandse naam om geleerdheid uit te stralen.
Het familiewapen van JONGERIUS
„Jong geplant, sterk gegroeid”
Doorsneden van zilver en sinopel; in het bovenste veld een ontwortelde jonge eik met drie bladeren van natuurlijke kleur, in het onderste veld een gouden ster van zes punten die de deellijn doorsteekt.
De naam Jongerius is geen oorspronkelijk Latijnse naam, maar een geleerde vorm van het eenvoudige Nederlandse woord "jonger" of "jong": zo werd binnen een familie de zoon aangeduid die zijn vader in naam droeg, maar nog niet in jaren evenaarde — "de jongere", ter onderscheiding van de oudere. Vanaf de zestiende eeuw voegden geleerden, predikanten en notabelen in de Nederlanden graag de Latijnse uitgang "-ius" toe aan zulke volkse stammen, om ze een geleerd aanzien te geven; in Friesland en Groningen werd deze gewoonte na 1811 vastgelegd toen patroniemen en bijnamen definitief tot officiële achternamen werden. Zo ontstond uit een simpele aanduiding van jeugd en opvolging een naam die generaties lang is blijven bestaan, vooral in Utrecht, Zuid-Holland en Friesland, waar de eerste dragers als boeren, handelaars en ambachtslieden hun bestaan opbouwden.
Het wapen is nieuw ontworpen, maar put bewust uit de kern van de naam: jong zijn, groeien, en toch al gedragen worden door wat vooraf ging. Het schild is doorsneden van zilver en sinopel (groen): het zilver boven staat voor zuiverheid van herkomst en de heldere staat van beginnen, het groen eronder voor groei, vruchtbaarheid en het land waarop de eerste Jongeriussen werkten. Daarin staat de ontwortelde jonge eik van natuurlijke kleur met slechts drie bladeren: een boom die duidelijk nog jong is — geen volgroeide, oude eik — maar die met ontwortelde stam toont dat zij al stevig in de grond staat; dit is de "jongere" zelf, de zoon die zijn plaats nog moet innemen maar reeds geworteld is in de familie. De gouden ster van zes punten in het groene veld, die de scheidslijn tussen zilver en groen doorsteekt, verbeeldt de opkomst: een licht dat net boven de horizon verschijnt, zoals een jongere generatie die opkomt binnen het bestaande geslacht en er toch bovenuit begint te stijgen. De motto "Jong geplant, sterk gegroeid" vat deze belofte samen: wat klein en jong begon, groeide door volharding uit tot iets blijvends — precies de weg die de naam Jongerius zelf heeft afgelegd, van een eenvoudige aanduiding tot een familienaam die eeuwen overleefde.
De geschiedenis van de naam JONGERIUS
De achternaam Jongerius vindt zijn oorsprong in Nederland en wordt beschouwd als een naam met Latijnse verlatinisering, een gebruik dat vanaf de zestiende eeuw veel voorkwam bij geleerden, predikanten en notabelen in de Nederlanden. De kern van de naam is terug te voeren op het Nederlandse woord "jonger" of "jong", wat duidt op een jongere zoon, een jongeman of iemand die als "de jongere" werd aangeduid binnen een familie ter onderscheiding van een oudere naamgenoot, vaak de vader. Door aan deze stam de Latijnse uitgang "-ius" toe te voegen, ontstond een naam die paste bij de humanistische traditie waarin men de volkstaal een geleerd aanzien wilde geven. Deze vorm van naamvorming was vooral gangbaar in de noordelijke provincies, waaronder Friesland en Groningen, waar patroniemen en beroepsnamen vaak op deze wijze werden "verheven" tot officiële familienamen na de invoering van de burgerlijke stand in 1811.
Historisch gezien is Jongerius vooral terug te vinden in de provincies Utrecht, Zuid-Holland en Friesland, waar families met deze naam zich vanaf de negentiende eeuw vestigden en zich onder meer bezighielden met landbouw, handel en ambacht. De naam is relatief zeldzaam in vergelijking met veel voorkomende Nederlandse achternamen, wat betekent dat dragers van