JANMAAT
„Jan Maat: de zeeman met de meest Hollandse naam ooit”
Mijn achternaam betekent letterlijk 'matroos' — mijn voorouders waren blijkbaar zeebonken.
De betekenis van de achternaam JANMAAT
Janmaat is oorspronkelijk geen echte achternaam maar een bijnaam: 'jan maat' was de volksnaam voor een gewone matroos in de Nederlandse marine en koopvaardij. De naam ontstond uit de voornaam 'Jan' (destijds het meest voorkomende mannennaam) gecombineerd met 'maat', de aanspreekvorm voor een scheepsmaatje of matroos.
Wilt u zien wat er in de registers staat? Het verdiepingsdossier JANMAAT bevat de akten, de tellingen en de originele registerbladen — met bij elke bewering de bron erbij. €47
Bekijk het dossier JANMAAT →De geschiedenis van de naam JANMAAT
De achternaam Janmaat is een Nederlandse familienaam die is opgebouwd uit twee elementen: de voornaam "Jan" en het woord "maat". "Jan" is een verkorting van Johannes, een van de meest voorkomende voornamen in de Nederlandse en Vlaamse geschiedenis, afkomstig uit het Hebreeuws en betekenend "God is genadig". Het element "maat" verwijst in het Nederlands naar een metgezel, kameraad of collega, en werd vroeger vaak gebruikt in maritieme en ambachtelijke context om een werkgenoot of scheepsmaat aan te duiden. De combinatie Janmaat kan daarom oorspronkelijk hebben verwezen naar "de maat van Jan" of naar iemand die werkzaam was als maat, mogelijk in de scheepvaart, wat gezien de Nederlandse zeevaartgeschiedenis een logische herkomst zou zijn. Namen met het achtervoegsel "-maat" komen vaker voor in kustgebieden en havensteden, waar veel mensen hun brood verdienden in de visserij, handel of scheepvaart.
Geografisch wordt de naam Janmaat voornamelijk aangetroffen in Nederland, met concentraties in West-Nederland en met name in de regio Zuid-Holland en Zeeland, gebieden die historisch sterk verbonden waren met de zeevaart en handel. De naam ontstond waarschijnlijk in de late middeleeuwen of vroegmoderne tijd